Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Quyết sách của Trung ương phải tạo 4 bước chuyển chiến lược

“Các quyết sách được Trung ương thông qua phải tạo ra 4 bước chuyển chiến lược”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Một là nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và bộ máy Nhà nước. Hai là quản trị thống nhất không gian phát triển, phát huy hiệu quả nguồn lực quốc gia. Ba là xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người. Bốn là chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu, khả năng thích ứng và bảo vệ vững chắc đất nước.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gợi ý 4 nội dung trọng tâm để Trung ương thảo luận.

Đánh giá cán bộ bằng sản phẩm, người đứng đầu là trung tâm trách nhiệm

Trước hết là bước chuyển từ sắp xếp tổ chức sang nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và hệ thống chính trị.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, sắp xếp tổ chức bộ máy đã tạo ra cấu trúc tinh gọn hơn, nhưng tinh gọn mới là điều kiện, mục tiêu là Đảng lãnh đạo hiệu quả hơn, Nhà nước quản trị tốt hơn, bộ máy vận hành nhanh hơn, Nhân dân được phục vụ tốt hơn, mức sống thực của Nhân dân được nâng cao hơn.

“Bước chuyển này phải bảo đảm kỷ luật nghiêm minh, tổ chức rõ ràng, quyền lực được kiểm soát, trách nhiệm được thực thi; lấy chất lượng quyết sách, hiệu quả thực hiện và niềm tin của Nhân dân làm thước đo”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Với việc sửa đổi, bổ sung Quy định về những điều đảng viên không được làm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải làm rõ tên gọi, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm và quan hệ công tác của các loại hình tổ chức đảng, khắc phục chồng chéo, khoảng trống trách nhiệm, tình trạng “cơ sở trong cơ sở”, bảo đảm hoạt động thống nhất, thông suốt.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng Báo cáo sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và Báo cáo về công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 phải giúp Trung ương đánh giá thực chất chất lượng vận hành của hệ thống chính trị sau sắp xếp.

Đó là, bộ máy có thông suốt, thẩm quyền và trách nhiệm có rõ, quyết định có nhanh, đúng, người dân và doanh nghiệp có được phục vụ tốt hơn hay không?

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thước đo không chỉ là số đầu mối giảm mà là hiệu lực lãnh đạo, quản lý và chất lượng phục vụ Nhân dân.

Phân cấp phải đi cùng thẩm quyền, nguồn lực, nhân lực, dữ liệu, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực; cấp tỉnh mạnh về quy hoạch, điều phối; cấp xã gần dân, đủ sức giải quyết công việc trong mô hình mới.

“Cán bộ phải được đánh giá bằng phẩm chất, năng lực, sản phẩm, tiến độ, uy tín; người đứng đầu là trung tâm trách nhiệm”, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Không gian hành chính không thể giới hạn tư duy phát triển

Bước chuyển tiếp theo được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề cập là từ quản lý phân tán sang quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia.

“Không gian hành chính không thể giới hạn tư duy phát triển”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và cho rằng, đất đai, biển, đô thị, hạ tầng, tài nguyên, dữ liệu phải được nhìn trong một chỉnh thể, tổ chức theo chiến lược quốc gia, lợi thế vùng, hiệu quả tổng thể.

Vì thế, bước chuyển này phải tạo không gian phát triển mới, đưa nguồn lực đến nơi sử dụng hiệu quả, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân, doanh nghiệp, kết nối lợi thế địa phương thành sức mạnh quốc gia.

Với Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý phải được xem xét trong yêu cầu hình thành các cực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực quản trị đô thị và tăng cường liên kết vùng.

Bên cạnh đó, cần đánh giá kỹ điều kiện hạ tầng, nguồn lực, chi phí vận hành và tác động đối với Nhân dân, bảo đảm mỗi đề án tạo ra giá trị phát triển mới cho địa phương, vùng cũng như cả nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng định hướng Trung ương cần làm rõ yêu cầu chuyển quản lý đất đai từ từng thửa đất sang quản trị không gian; từ nặng về thủ tục sang khơi thông, tạo lập nguồn lực; từ bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống, bảo đảm chỗ ở, sinh kế và điều kiện sống tương đương hoặc tốt hơn.

Ông cũng lưu ý biển là không gian sinh tồn, phát triển và bảo vệ chủ quyền, vì vậy phải được quản trị tổng hợp, kết nối với đất liền, cảng biển, logistics và các hành lang kinh tế và hợp tác quốc tế.

“Khơi thông nguồn lực phải đi đôi với bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp; phân cấp phải gắn với kiểm soát đầu cơ, lãng phí, lợi ích nhóm; dữ liệu phải thống nhất, liên thông”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Chuyển từ phụ thuộc vào vốn, tài nguyên sang dựa vào tri thức, dữ liệu, công nghệ

Thứ ba là bước chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, kịch bản để đạt mục tiêu tăng trưởng phải lượng hóa đến từng ngành, địa phương, phải tính đến các yếu tố thuận và không thuận, gắn với trách nhiệm người đứng đầu.

“Khâu cốt tử là tổ chức thực hiện”, người đứng đầu Đảng, Nhà nước quán triệt.

Về dài hạn, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải chuyển từ phụ thuộc vào vốn, tài nguyên, gia công, lao động giá rẻ sang dựa vào năng suất, tri thức, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao, quản trị hiện đại; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập hiệu quả.

Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, phát triển phải làm cho quy mô nền kinh tế lớn hơn, xã hội tốt đẹp hơn, con người phát triển toàn diện hơn, cộng đồng gắn kết và niềm tin được củng cố.

“Không để giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức, tình người; không để tăng trưởng làm gia tăng bất bình đẳng hoặc đẩy người yếu thế ra bên lề”, người đứng đầu Đảng, Nhà nước nói.

Ông lưu ý, “thước đo cuối cùng là chất lượng sống, cơ hội phát triển và hạnh phúc của Nhân dân”.

Các dự án lớn phải tính phí môi trường và trách nhiệm liên thế hệ

Bước chuyển thứ tư, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, là từ xử lý từng nguy cơ sang chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc đất nước.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước cho rằng, trong một thế giới các nguy cơ đan xen, tác động dây chuyền, an ninh không thể chỉ được bảo đảm theo từng lĩnh vực; môi trường không thể chỉ được xử lý sau khi thiệt hại xảy ra.

Do đó, bước chuyển này đòi hỏi chuyển từ phản ứng sang dự báo, từ xử lý sự vụ sang chủ động phòng ngừa; bảo đảm an ninh, an toàn và khả năng vận hành liên tục của hệ thống chính trị, kinh tế, xã hội, công nghệ và hạ tầng thiết yếu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải kết hợp chặt chẽ quốc phòng, an ninh với đối ngoại và hội nhập quốc tế, phát huy sức mạnh tổng hợp để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.

Chính sách môi trường, khí hậu cũng phải chuyển từ khắc phục hậu quả sang phòng ngừa, thích ứng, phục hồi; từ quản lý theo địa giới sang quản trị theo hệ sinh thái, lưu vực sông, vùng biển; biến chuyển đổi xanh thành động lực đổi mới công nghệ, nâng cao sức cạnh tranh.

“Trung ương cần xác định rõ lợi ích cốt lõi phải bảo vệ, nguy cơ phải ngăn chặn từ sớm, từ xa; cơ chế chỉ huy, phối hợp và cảnh báo sớm. Các dự án lớn phải tính đầy đủ sức chịu tải, chi phí môi trường, an ninh dữ liệu và trách nhiệm liên thế hệ”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Bốn bước chuyển chiến lược nêu trên, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, tạo thành một chỉnh thể: tổ chức và con người tạo năng lực hành động; không gian và thể chế khơi thông nguồn lực; mô hình phát triển chuyển nguồn lực thành năng suất, của cải và chất lượng sống; năng lực phòng ngừa và bảo vệ giữ cho quá trình đó an toàn, liên tục, bền vững.

“Bất kỳ bước nào chậm cũng sẽ hạn chế các bước còn lại”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, kết quả của Hội nghị phải được thể hiện ở sự thống nhất cao về nhận thức, sự đúng đắn của quyết sách và chuyển biến thực tế sau Hội nghị.

Sau Hội nghị này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mỗi nghị quyết, kết luận phải được cụ thể hóa ngay thành chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, kiên quyết khắc phục tình trạng chủ trương đúng nhưng thể chế hóa chậm, tổ chức thực hiện không nghiêm, hiệu quả chưa cao.

Theo chương trình, Hội nghị Trung ương 3 làm việc đến ngày 24/7.