Thanh tra TPHCM xử lý trách nhiệm, tháo gỡ thêm hàng loạt dự án tồn đọng
Thanh tra TPHCM mới đây đã ban hành thông báo Kết luận thanh tra số 10/KL-TTTP-P7 chuyên đề rà soát các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn.
Ngày 16/6/2026, Thanh tra TPHCM công bố công bố Kết luận thanh tra số 10/KL-TTTP-P7. Ảnh: Nhài Nhật
Qua thanh tra 11 dự án và 1 khu đất, Thanh tra TPHCM đã chỉ ra nhiều tồn tại trong công tác quản lý đất đai, đầu tư, xây dựng và tài chính; kiến nghị hàng loạt giải pháp xử lý về pháp lý, kinh tế và trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Thanh tra TPHCM chỉ rõ, nhiều dự án trọng điểm kéo dài nhiều năm do quá trình triển khai tồn tại hàng loạt bất cập trong công tác tham mưu, phê duyệt chủ trương đầu tư, giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất và xác định nghĩa vụ tài chính.
Có 3 dự án tại thời điểm thanh tra cơ bản không còn khó khăn, vướng mắc gồm: Dự án Khu nhà ở Đất Mới, Khu đất 558 đường Kinh Dương Vương; Dự án Khu công nghiệp VSIP II.
Các dự án được thanh tra gồm:
Dự án Khu nhà ở tại phường Bình An (Dự án An Khánh 3); Dự án Xây dựng Trung tâm Triển lãm quy hoạch Thành phố nay thuộc phường An Khánh; Dự án Khu nhà ở chung cư cao tầng tại lô II.A, Lô II.B, Lô II.C, Lô I.E Khu đô thị mới Đông Tăng Long nay thuộc phường Long Phước; Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore II (Khu công nghiệp VSIP II) nay thuộc phường Bình Dương; Dự án Khu công nghiệp Đại Đăng nay thuộc phường Bình Dương; Khu đất số 558 đường Kinh Dương Vương (số cũ 366) nay thuộc phường An Lạc; Dự án Khu nhà ở Đất Mới nay thuộc phường Tân Đông Hiệp; Dự án Khu chung cư cao tầng Hồng Tân nay thuộc phường Bình Trị Đông; Dự án Khu Trung tâm thương mại và căn hộ cao cấp nay thuộc phường Tân Thuận Đông; Dự án Khu dân cư Bình Trưng Đông – Cát Lái nay thuộc phường Bình Trưng và phường Cát Lái; Dự án Khu đô thị phát triển An Phú nay thuộc phường Bình Trưng và Dự án đầu tư hoàn thiện đường Mỹ Phước – Tân Vạn thuộc địa bàn thành phố Dĩ An, Thuận An.
Đối với Dự án Khu nhà ở tại phường Bình An (An Khánh 3), chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển đô thị Phi Long (trước đây là Công ty Đầu tư và Phát triển đô thị thuộc Tổng Công ty Xây dựng số 1) đã triển khai xây dựng hạ tầng, chuyển nhượng nền đất khi chưa được cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định giao đất theo quy định. Quá trình thực hiện dự án cũng bộc lộ nhiều thiếu sót trong công tác quy hoạch, thu hồi đất, giao đất và xác định tiền sử dụng đất.
Tại Dự án Khu nhà ở chung cư cao tầng thuộc Khu đô thị mới Đông Tăng Long, Thanh tra TPHCM xác định việc Sở Xây dựng tham mưu ban hành các văn bản công nhận chủ đầu tư và chấp thuận đầu tư chưa phù hợp quy định của pháp luật, dẫn đến những vướng mắc kéo dài trong quá trình triển khai.
Trong khi đó, các dự án hạ tầng kỹ thuật chính tại Khu dân cư Bình Trưng Đông - Cát Lái và Khu đô thị phát triển An Phú chậm thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, chậm đầu tư xây dựng.
Đối với Dự án Khu chung cư cao tầng Hồng Tân, chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Xây dựng công trình và đầu tư Địa ốc Hồng Quang không bảo đảm năng lực tài chính và nhiều lần đề nghị điều chỉnh mục tiêu đầu tư.
Bên cạnh việc xử lý các tồn tại về pháp lý, Thanh tra TPHCM yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát lại toàn bộ nghĩa vụ tài chính của nhiều dự án nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ ngân sách Nhà nước.
Đáng chú ý, tại Dự án An Khánh 3, Cục Thuế Thành phố được giao chủ trì kiểm tra, rà soát để ban hành thông báo thu hồi khoảng 2,205 tỷ đồng theo nội dung Báo cáo số 332/BC-TTCP ngày 9/12/2020 của Thanh tra Chính phủ. Việc thu hồi được thực hiện trên cơ sở ý kiến của Sở Tài chính nhằm bảo đảm đúng thẩm quyền và quy định pháp luật.
Đối với các dự án Khu công nghiệp VSIP II và Dự án Khu công nghiệp Đại Đăng, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Thuế rà soát việc xác định tiền thuê đất qua từng thời kỳ để xác định đầy đủ nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư.
Theo Thanh tra TPHCM, Khu đất 558 Kinh Dương Vương hiện không còn khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ. Ảnh: Ái Nhân
Riêng Dự án Khu Trung tâm thương mại và căn hộ tại phường Tân Thuận Đông, Thanh tra TPHCM yêu cầu rà soát lại nghĩa vụ tài chính theo phương án thu hồi đất và giao đất thay vì chuyển mục đích sử dụng đất như trước đây; đồng thời yêu cầu chủ đầu tư cam kết nộp bổ sung nếu phát sinh chênh lệch nhằm tránh thất thu ngân sách.
Thanh tra TPHCM cũng kiến nghị giao Sở Tài chính rà soát, tham mưu trình UBND TP đề xuất biện pháp xử lý trong trường hợp các chủ đầu tư không đảm bảo năng lực để tiếp tục thực hiện dự án, không thống nhất được phương án tài chính, lộ trình, tiến độ thực hiện nhằm hoàn thành Dự án hạ tầng kỹ thuật chính Khu dân cư Bình Trưng Đông – Cát Lái hoặc không thực hiện đúng phương án này khi đã được thống nhất; không thực hiện đúng, đầy đủ nghĩa vụ pháp lý và tài chính.
Một trong những nội dung trọng tâm của kết luận thanh tra là kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với các cơ quan, đơn vị và cá nhân có liên quan.
Thanh tra TPHCM kiến nghị Chủ tịch UBND Thành phố giao Sở Nội vụ chủ trì tổ chức kiểm điểm hoặc tham mưu tổ chức kiểm điểm đối với tập thể, cá nhân lãnh đạo các sở, ngành có liên quan đến những hạn chế, thiếu sót được phát hiện.
3 dự án được xác định phải tổ chức kiểm điểm gồm Dự án An Khánh 3, Dự án Khu nhà ở chung cư cao tầng thuộc Khu đô thị mới Đông Tăng Long và Dự án Khu Trung tâm thương mại và căn hộ tại phường Tân Thuận Đông.
Trong đó, Sở Xây dựng được yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm liên quan việc tham mưu các văn bản công nhận chủ đầu tư và chấp thuận đầu tư chưa đúng quy định tại dự án Đông Tăng Long.
Sở Nông nghiệp và Môi trường phải làm rõ trách nhiệm trong việc tham mưu ban hành Quyết định số 5770/QĐ-UBND ngày 30/11/2011 cho phép chuyển mục đích sử dụng hơn 10.076 m² đất của Công ty Cổ phần Cảng Rau quả để thực hiện dự án tại phường Tân Thuận Đông, nội dung được xác định chưa phù hợp quy định pháp luật.
Ngoài ra, Sở Tài chính, Sở Quy hoạch - Kiến trúc và UBND Quận 2 (nay là UBND phường An Khánh) cũng được yêu cầu tổ chức kiểm điểm do những hạn chế trong công tác quản lý quy hoạch, giao đất, thu hồi đất và xác định nghĩa vụ tài chính tại Dự án An Khánh 3.
Kết luận thanh tra đồng thời chỉ rõ trách nhiệm của nhiều chủ đầu tư như Công ty Phi Long, Công ty Hồng Quang, Công ty Phú Nhuận và Công ty Thủ Thiêm do chậm triển khai dự án, chưa hoàn tất thủ tục pháp lý hoặc không bảo đảm năng lực tài chính.
Đối với các dự án còn vướng mắc nhưng có khả năng tiếp tục triển khai, Thanh tra TPHCM kiến nghị UBND các địa phương chủ trì làm việc với chủ đầu tư để thống nhất phương án tài chính, tiến độ và lộ trình thực hiện.
Trường hợp chủ đầu tư không chứng minh được năng lực hoặc không thực hiện đúng cam kết, các sở, ngành phải báo cáo UBND Thành phố xem xét áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định.
Riêng Dự án Khu Trung tâm thương mại và căn hộ tại phường Tân Thuận Đông, kết luận thanh tra cho biết dự án đã hoàn thành phần móng và tầng hầm từ tháng 6/2022 nhưng phải dừng thi công đến nay do các vướng mắc pháp lý. Cơ quan chức năng được giao tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh chủ trương đầu tư, xác định lại nghĩa vụ tài chính và hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định hiện hành.
Theo Thanh tra TPHCM, việc rà soát toàn diện các dự án tồn đọng không chỉ nhằm xử lý các sai phạm trong quản lý đất đai và đầu tư mà còn hướng đến tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai, bảo đảm thu hồi đầy đủ tài sản Nhà nước và thúc đẩy các dự án sớm được đưa vào khai thác, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
