Ta Đo hồi sinh sau lũ quét

Một số hộ dân khác đang chạy đua với thời gian để kịp hoàn thành nhà ở trước thềm Tết Nguyên đán 2026. Bằng sự nỗ lực của chính quyền địa phương và lực lượng vũ trang cùng sự vươn lên của người dân, bản làng biên giới đang hồi sinh mạnh mẽ.

Chúng tôi trở lại xã biên giới Mường Típ sau khi lũ dữ đi qua, cảm nhận rõ sự đổi thay tích cực đến không ngờ. Tuyến đường Tỉnh lộ 543D nối trung tâm xã Mường Xén với Mường Típ, Na Ngoi nằm bên dòng sông Nậm Mộ, từng bị lũ quét làm đứt gãy nhiều đoạn, sạt lở nghiêm trọng, đã được khắc phục cơ bản. Nhiều đoạn đường được gia cố chắc chắn, mặt đường thông thoáng, xe ô tô cá nhân gầm thấp cũng có thể di chuyển thuận lợi. Hai bên trục đường, những khóm hoa anh đào bung nở rực rỡ, như báo hiệu mùa xuân đang về sớm trên miền biên viễn. Ở nhiều khu dân cư từng bị lũ quét, lũ ống gây thiệt hại nặng nề, trong đó có bản Ta Đo, cuộc sống của người dân đang dần trở lại nhịp sinh hoạt bình thường. Hình ảnh trẻ em đến trường, những ngôi nhà đang trong quá trình hoàn thiện... tạo nên bức tranh hồi sinh đầy sức sống.

Nhớ lại đợt mưa lũ kéo dài cuối tháng 7-2025, xảy ra trên diện rộng tại các xã vùng cao của tỉnh Nghệ An, bản Ta Đo là một trong những địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trong thời gian ngắn, dòng nước lũ mang theo đất đá, cây rừng từ thượng nguồn đổ về đã cuốn phăng nhiều nhà cửa, tài sản của người dân. Toàn bản có 58 hộ gia đình bị hư hại nhà ở, trong đó 8 ngôi nhà bị cuốn trôi, sập hoàn toàn, vùi lấp trong bùn đất. Nhiều gia đình phải sơ tán khẩn cấp trong đêm để bảo đảm an toàn tính mạng. Không chỉ nhà ở, các công trình hạ tầng thiết yếu như trường học, đường giao thông nội bản, hệ thống nước sinh hoạt cũng bị hư hỏng nghiêm trọng. Trường học trên địa bàn bị ngập sâu trong nước và bùn non, nhiều trang thiết bị, đồ dùng dạy học bị hư hỏng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập của con em trong bản.

Ngay sau thiên tai, dưới sự chỉ đạo của tỉnh Nghệ An, chính quyền xã Mường Típ đã khẩn trương triển khai các biện pháp khắc phục hậu quả, ổn định đời sống nhân dân. Cùng với đó, lực lượng vũ trang đứng chân trên địa bàn, đặc biệt là Đồn Biên phòng Mường Ải, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An, dân quân địa phương hỗ trợ người dân di dời, dựng nhà tạm, khắc phục giao thông, vệ sinh môi trường. Lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm, thuốc men và các vật dụng thiết yếu được phân bổ kịp thời đến từng hộ gia đình. Nhiều tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh cũng chung tay hỗ trợ kinh phí, vật liệu xây dựng, giúp bà con sớm vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu.

Khi cuộc sống dần ổn định, nhiều hộ dân ở bản Ta Đo đã bắt tay vào xây dựng lại nhà ở kiên cố. Việc bố trí, sắp xếp lại khu dân cư được chính quyền xã hướng dẫn chặt chẽ, hạn chế tối đa nguy cơ sạt lở khi mưa lũ tái diễn. Những ngày này, gia đình anh Vì Văn Khoa đang gấp rút hoàn thiện ngôi nhà mới. Ngôi nhà sàn bằng gỗ kiên cố được dựng trên nền đất cao, chắc chắn, thay thế cho căn nhà cũ đã bị lũ cuốn trôi. Anh Khoa chia sẻ: “Cùng với sự hỗ trợ của nhà nước, chính quyền xã và các mạnh thường quân, tôi vay mượn thêm khoảng 200 triệu đồng để làm lại nhà. Mong muốn lớn nhất là Tết này cả gia đình được đón xuân trong ngôi nhà mới, yên tâm làm ăn, không còn lo lắng mỗi khi mưa lớn”. Cách đó không xa, vợ chồng anh Moong Văn Phay và chị Cụt Thị Nàng cũng đang phấn khởi khi ngôi nhà xây kiên cố sắp hoàn thành. Trong đợt mưa lũ cuối tháng 7-2025, ngôi nhà của gia đình anh chị bị lũ cuốn trôi hoàn toàn. “Mất mát thì nhiều, nhưng nhờ sự động viên, giúp đỡ của chính quyền xã, của bộ đội và bà con trong bản, vợ chồng tôi có thêm niềm tin để gây dựng lại cuộc sống”, anh Phay xúc động nói.

Đón chúng tôi trong buổi chiều se lạnh nơi biên giới, anh Hoa Văn Nức, Trưởng bản Ta Đo dẫn đi một vòng quanh khu dân cư. Chỉ tay về những ngôi nhà mới đang dần hoàn thiện, anh Nức cho biết: “Sau lũ, tinh thần đoàn kết trong bản được phát huy rất rõ. Các gia đình hỗ trợ nhau ngày công, chính quyền xã thường xuyên xuống cơ sở nắm tình hình, hướng dẫn bà con xây dựng nhà ở an toàn. Đến nay, hầu hết các hộ bị thiệt hại nặng đã có nơi ở ổn định”. Song song với việc ổn định chỗ ở, chính quyền xã Mường Típ còn chú trọng hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất, ổn định sinh kế. Các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện địa phương được triển khai, góp phần giúp người dân từng bước vươn lên, giảm nghèo bền vững.

Đặc biệt, lực lượng Đồn Biên phòng Mường Ải đứng chân trên địa bàn tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, sát cánh cùng cấp ủy, chính quyền xã và nhân dân trong công tác khắc phục hậu quả thiên tai, củng cố cơ sở chính trị, bảo đảm an ninh, trật tự khu vực biên giới. Hình ảnh người lính quân hàm xanh giúp dân dựng nhà, sửa đường, tuyên truyền phòng, chống thiên tai đã trở nên gần gũi, thân quen với bà con nơi đây. Thiên tai đã đi qua, để lại nhiều mất mát, nhưng cũng hun đúc thêm ý chí, nghị lực và tinh thần đoàn kết của cộng đồng các dân tộc nơi biên giới. Mùa xuân mới đang đến rất gần, trên mảnh đất từng oằn mình trong lũ dữ, bản Ta Đo hôm nay đang từng ngày thay da đổi thịt, xây dựng cuộc sống ấm no.