Chủ động xuống thôn bản: Bước đột phá trong tư duy phục vụ của chính quyền cơ sở
Sự chuyển biến từ "chờ dân đến" sang "chủ động xuống thôn bản" là một bước đột phá trong tư duy phục vụ của chính quyền cơ sở. Thay vì bắt người dân đi xa để làm thủ tục, hiện nay cán bộ trực tiếp xuống tận nơi hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn ngay tại địa bàn.
Tư duy phục vụ của chính quyền cơ sở đã thay đổi, đó là chủ động xuống thôn bản, thay vì chờ dân đến trụ sở để hoàn thiện hồ sơ như trước đây là, nhiều địa phương đã chủ động đưa dịch vụ hành chính đến gần người dân hơn.
Cán bộ xã Sơn Vĩ (Tuyên Quang) hướng dẫn người dân thôn Thín Ngài thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến tại nhà văn hóa thôn. Ảnh: Xã Sơn Vì.
Từ "chờ dân đến" sang “chủ động xuống thôn bản”
Nếu như việc ổn định bộ máy là điều kiện tiên quyết thì thay đổi phương thức phục vụ người dân được xem là dấu ấn rõ nét nhất sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại các xã miền núi.
Thay vì chờ người dân đến trụ sở để hoàn thiện hồ sơ như trước đây, chính quyền cơ sở ở nhiều địa phương đã chủ động đưa dịch vụ hành chính đến gần người dân hơn. Cán bộ xã trực tiếp xuống từng thôn, bản hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ hoàn thiện giấy tờ ngay tại cơ sở, giúp người dân giảm thời gian, chi phí đi lại.
Ông Nguyễn Văn Úy, Chủ tịch UBND xã Mường Nhé (Điện Biên) chia sẻ: “Để chủ trương, chính sách đạt hiệu quả, xã thường xuyên luân phiên cán bộ trực tiếp xuống cơ sở, lắng nghe ý kiến nhân dân, nắm chắc điều kiện thực tế từng thôn, bản, từ đó họp bàn, xây dựng phương án phù hợp, bảo đảm các chương trình, dự án triển khai đúng nhu cầu, phát huy hiệu quả, tạo được sự đồng thuận của người dân”.
Hay như ở xã Tát Ngà (tỉnh Tuyên Quang), chính quyền xã chủ động mua máy tính xách tay và đưa xuống các thôn để phục vụ công việc. Với nhiều nơi, đó có thể chỉ là vài thiết bị bình thường, nhưng với vùng cao, đó lại là “cánh cửa số” đầu tiên mở ra ngay từ cơ sở.
Ông Hồng Mí Sinh, Bí thư Đảng ủy xã Tát Ngà chia sẻ: “Chuyển đổi số ở vùng cao không thể chỉ làm theo phong trào. Người dân phải thấy tiện thì mới dùng, cán bộ phải xuống tận nơi, chủ động xuống thôn bản hướng dẫn thì bà con mới làm được”.
Tương tự, tại các xã vùng cao của tỉnh Lào Cai như Phình Hồ, Trạm Tấu, cán bộ không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà còn chủ động hỗ trợ người dân chụp ảnh thẻ, photocopy giấy tờ, in ấn tài liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính mà không thu phí. Với những người dân ở vùng sâu, vùng xa, nơi quãng đường từ bản đến trung tâm xã có thể kéo dài hàng chục km, sự thay đổi này mang ý nghĩa thiết thực.
Một điểm mới khác là việc ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với điều kiện miền núi. Khi hồ sơ của người dân còn thiếu giấy tờ, trưởng thôn có thể chụp ảnh gửi qua Zalo để cán bộ xã kiểm tra, hướng dẫn bổ sung từ xa. Nhờ đó, nhiều trường hợp không còn phải đi lại nhiều lần chỉ để hoàn thiện một vài giấy tờ còn thiếu.
Theo anh Giàng A Chang, người dân thôn Tấu Trên, xã Trạm Tấu, điều khiến người dân cảm nhận rõ nhất là thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ. "Xuống làm thủ tục được cán bộ hướng dẫn rất nhiệt tình", anh chia sẻ.
Tạo niềm tin của người dân với chính quyền cơ sở
Ở nhiều địa phương, khi phát sinh sự việc tại cơ sở, chính quyền không còn chờ báo cáo theo từng cấp mà chủ động giao nhiệm vụ cho các tổ công tác, phối hợp với trưởng thôn và lực lượng tại chỗ xử lý ngay từ đầu. Cách làm này vừa giúp giải quyết nhanh các vấn đề phát sinh, vừa hạn chế tình trạng khiếu kiện vượt cấp, đồng thời tạo niềm tin của người dân đối với chính quyền cơ sở.
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng đang tạo chuyển biến tích cực tại nhiều địa phương miền núi khác. Tại xã Nam Tuấn (tỉnh Cao Bằng), sau khi kiện toàn bộ máy, Trung tâm Phục vụ hành chính công được đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin.
Sau một năm vận hành, địa phương tiếp nhận hơn 1.800 hồ sơ thủ tục hành chính, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 99%, hồ sơ trực tuyến đạt khoảng 75%. Nhiều thủ tục được rút ngắn từ 20-30% thời gian xử lý, không còn tình trạng hồ sơ tồn đọng kéo dài.
Thực tế triển khai cho thấy, ở những địa bàn miền núi, nơi hạ tầng số còn hạn chế và điều kiện đi lại khó khăn, yếu tố quyết định thành công của mô hình không chỉ nằm ở việc phân cấp, phân quyền mà còn ở tinh thần chủ động của đội ngũ cán bộ cơ sở.
Từ việc bám bản, bám dân, giải quyết công việc ngay tại địa bàn đến ứng dụng công nghệ để rút ngắn khoảng cách hành chính, chính quyền cấp xã đang từng bước thay đổi cách thức phục vụ theo hướng lấy người dân làm trung tâm. Những chuyển biến này không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng để thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội ở vùng cao.
Tinh thần “gần dân, sát dân”, chủ động xuống thôn bản - không chỉ là một yêu cầu quản lý mà đã trở thành giá trị cốt lõi của nền hành chính phục vụ, là cam kết của cả hệ thống chính trị trên con đường phát triển. Các địa phương vẫn tiếp tục vững vàng trên hành trình đổi mới để bứt phá mạnh hơn, xa hơn.
