Sông Danube cạn kỷ lục, tiếp tục đe doạ hoạt động các nhà máy điện hạt nhân
Mực nước sông Danube xuống thấp kỷ lục do hạn hán nghiêm trọng, buộc Romania dừng cả hai lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Cernavoda, trong khi Hungary khẩn cấp xây đập tạm để duy trì hoạt động của nhà máy Paks.
Sáng 13/8, Romania bắt đầu quy trình dừng có kiểm soát lò phản ứng số 2 tại Cernavoda, sau khi lò số 1 ngừng hoạt động từ cuối tháng 7. Nhà máy này thường cung cấp khoảng 1/5 sản lượng điện của Romania.
“Quyết định thực hiện việc dừng hoạt động có kiểm soát Đơn vị số 2 được đưa ra do mực nước sông Danube tiếp tục giảm đáng kể”, Công ty Nuclearelectrica cho biết và khẳng định việc hai lò phản ứng cùng dừng “không có tác động đến các thông số an toàn hạt nhân, bao gồm cả nhân sự, môi trường và người dân”.
Sông Danube đoạn chảy qua thành phố Budapest, Hungary. Ảnh: CC/Visions of Domino
Trước đó vào đầu tháng 8, quân đội Romania đã dùng 180 kg thuốc nổ phá đá cản dòng chảy và đánh chìm 4 sà lan chở đá để điều hướng nước về phía nhà máy. Tuy nhiên, mực nước tiếp tục giảm xuống dưới ngưỡng cần thiết để làm mát nhà máy.
Tại Hungary, nhà máy điện hạt nhân Paks, cung cấp gần một nửa sản lượng điện cả nước, cũng phải giảm công suất. Nhà máy công suất 2 GW này hiện chỉ hoạt động khoảng 25%, sau khi từng giảm xuống hơn 10% công suất vào đầu tháng 8.
Thủ tướng Hungary Peter Magyar ngày 12/8 thông báo chính phủ nước này sẽ xây một đập phụ dưới lòng sông. Hai sà lan dài 80 m dự kiến được đánh chìm ngày 15/8 để nâng mực nước tại cửa lấy nước làm mát khoảng 20 cm. Hơn 100 binh sĩ và kỹ sư cũng đang xây một bức tường đá cố định ở thượng nguồn, với mục tiêu nâng mực nước thêm khoảng 1 m.
Mực nước Danube hiện thấp hơn 28 cm so với kỷ lục năm 2018, trong bối cảnh nhiều tháng nắng nóng và ít mưa trên khắp châu Âu. Giáo sư Diana Ürge-Vorsatz tại Đại học Trung Âu ở Vienna nhận định: “Đây không chỉ là do ít mưa, mà còn vì độ ẩm của đất và mực nước ngầm đã giảm trong những năm qua, và lượng mưa ít hơn cùng với các đợt nắng nóng kéo dài càng làm tình trạng khô hạn của đất trở nên trầm trọng hơn”.
Nước sông rút cũng làm lộ nhiều dấu tích lịch sử, trong đó có hàng chục xác tàu chiến Đức từ Thế chiến II ở khu vực biên giới Serbia - Romania, cùng vũ khí còn sót lại. Tại Hungary và Bulgaria, người dân còn phát hiện xe máy quân sự cổ và xương voi ma mút.
Romania và Hungary hiện phải tăng nhập khẩu điện để bù đắp thiếu hụt. Romania sẽ huy động điện gió, thủy điện và nguồn nhập khẩu, đồng thời kêu gọi người dân sử dụng điện tiết kiệm. Nếu mực nước tiếp tục giảm trong những tuần tới, hai nước có thể phải áp dụng biện pháp cắt giảm điện đối với khách hàng công nghiệp.
