Eo biển Hormuz - “huyết mạch” kỹ thuật số

Trước thông tin trên, nhà nghiên cứu cấp cao Mostafa Ahmed tại Trung tâm nghiên cứu Al Habtoor nhận định: “Eo biển Hormuz không chỉ là điểm nghẽn năng lượng, nó còn là một trong những nút thắt kỹ thuật số quan trọng nhất thế giới”.

Cáp ngầm dưới biển là xương sống của internet toàn cầu. Khi bạn gửi email hoặc tham gia cuộc gọi Zoom quốc tế, dữ liệu của bạn rất có thể đang truyền tải qua đáy đại dương. Theo Euronews, hiện có hơn 600 tuyến cáp dữ liệu ngầm dưới biển với tổng chiều dài hơn 1,5 triệu ki-lô-mét kết nối hầu hết quốc gia ven biển trên thế giới. Các cáp quang này chịu trách nhiệm cho hơn 99% lưu lượng dữ liệu liên lục địa. Chúng là "huyết mạch" kỹ thuật số của thế giới hiện đại.

Trong đó, eo biển Hormuz là một hành lang quan trọng kết nối Ấn Độ và Đông Nam Á với châu Âu, cũng như cung cấp internet cho các nước vùng Vịnh và Ai Cập. Sự gián đoạn đối với các tuyến cáp qua eo biển Hormuz có thể làm chậm hoặc gián đoạn dịch vụ internet, đồng thời ảnh hưởng đến liên lạc quân sự, giao dịch tài chính, điện toán đám mây và các dịch vụ kỹ thuật số như thương mại điện tử, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến...

Tạp chí Time dẫn lời ông Tomas Lamanauskas, Phó tổng thư ký Liên minh Viễn thông quốc tế cho biết, có 5 hệ thống cáp ngầm thương mại đi qua eo biển Hormuz, bao gồm: Hệ thống kết nối châu Á với châu Phi và châu Âu (AAE-1), cũng như Đông Nam Á với Trung Đông và Tây Âu (SEA-ME-WE 5). Hai hệ thống khác (FALCON) kết nối Ấn Độ và Sri Lanka với các quốc gia vùng Vịnh, Sudan và Ai Cập. Hệ thống còn lại là Gulf Bridge International (GBI) kết nối tất cả quốc gia vùng Vịnh cũng chạy qua vùng biển thuộc lãnh hải của Iran.

Các quốc gia Trung Đông và châu Á là những bên chịu ảnh hưởng nặng nề hơn cả nếu xảy ra bất kỳ sự gián đoạn nào một khi các tuyến cáp ngầm qua eo biển Hormuz gặp trục trặc. Theo các nhà phân tích, một sự gián đoạn internet kéo dài 24 giờ ở Ấn Độ có thể gây thiệt hại cho nền kinh tế nước này khoảng 920 triệu USD, trong khi các trung tâm tài chính Đông Nam Á như Singapore sẽ gặp phải tình trạng độ trễ tăng đột biến khi giao dịch với thị trường châu Âu. Chưa kể những tác động tiêu cực đến kinh tế khu vực Trung Đông và châu Á có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền cho phần còn lại của thế giới.

Nhận định về trường hợp cáp ngầm xảy ra sự cố, nhà nghiên cứu Mostafa Ahmed khẳng định, hệ thống tài chính toàn cầu-vốn xử lý khoảng 10 nghìn tỷ USD giao dịch mỗi ngày thông qua đường dây kỹ thuật số-sẽ phải đối mặt với tình trạng thất bại trong thanh toán và đóng băng thanh khoản. Ngành năng lượng cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, bởi việc khai thác dầu khí hiện đại và hậu cần khí hóa lỏng phụ thuộc vào các hệ thống điều khiển kỹ thuật số tự động. "Với việc năng lượng và vận tải biển toàn cầu liên tục bị gián đoạn qua eo biển Hormuz, cộng hưởng việc gián đoạn internet sẽ gây ra “cú sốc kép” cho toàn cầu, làm tê liệt cả chuỗi cung ứng năng lượng và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số", chuyên gia Mostafa Ahmed nhấn mạnh.

Khả năng kết nối kỹ thuật số mà các loại cáp ngầm này cung cấp không thể được thay thế bằng công nghệ vệ tinh vốn đắt hơn nhiều, cũng như độ tin cậy và lượng truyền tải thông tin mỗi giây ít hơn. Trong khi đó, trung bình mỗi năm, thế giới chứng kiến khoảng 200 sự cố cáp ngầm, chủ yếu do tàu đánh cá và tàu thương mại thả hoặc kéo neo. Việc sửa chữa mỗi sự cố có thể mất từ 2 đến 8 tuần, thậm chí lâu hơn, với chi phí tối thiểu mỗi lần từ 500.000 đến 1.000.000USD.

Về nguyên tắc, các tuyến cáp đi qua vùng biển thuộc chủ quyền của Iran phải tuân theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982), tuy nhiên, không loại trừ vẫn tồn tại những yếu tố mà Iran có thể lấy làm căn cứ áp đặt việc thu phí cáp ngầm qua eo biển Hormuz.