Tỷ phú tự thân bán đế chế 29 tỷ USD ở tuổi 94

Ông Nathan Kirsh, nhà sáng lập Restaurant Depot, vừa thực hiện một trong những thương vụ M&A đình đám nhất ngành thực phẩm khi chuyển nhượng doanh nghiệp 50 năm tuổi của mình cho "gã khổng lồ" Sysco với mức giá lên tới 29,1 tỷ USD.

Theo thỏa thuận được công bố vào thứ Hai vừa qua, tập đoàn phân phối thực phẩm hàng đầu nước Mỹ Sysco sẽ chi ra số tiền khổng lồ để sở hữu toàn bộ hệ thống Restaurant Depot.

Mức định giá gần 30 tỷ USD này đã bao gồm cả các khoản nợ của công ty. Đây được xem là một bước đi chiến lược của Sysco nhằm củng cố vị thế thống trị và đa dạng hóa mô hình kinh doanh trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động.

Hành trình từ nhà kho cũ đến doanh thu 16 tỷ USD

Câu chuyện thành công của ông Nathan Kirsh bắt đầu từ năm 1976 tại Brooklyn, New York, khi ông thành lập Jetro Cash & Carry. Vào thời điểm đó, mục tiêu của ông rất đơn giản: cung cấp nguyên liệu và thực phẩm cho các chủ nhà hàng nhỏ lẻ.

Sau gần nửa thế kỷ phát triển, doanh nghiệp này hiện đã sở hữu 166 cửa hàng tại 35 bang trên khắp nước Mỹ, ghi nhận mức doanh thu ấn tượng 16 tỷ USD trong năm vừa qua.

Bí quyết thành công của tỷ phú Nathan Kirsh nằm ở mô hình "Cash and Carry" (trả tiền mặt và tự vận chuyển) mà ông là người tiên phong áp dụng. Thay vì chờ đợi được giao hàng, các chủ nhà hàng có thể đến trực tiếp kho hàng để chọn lựa và chở đồ về bất cứ lúc nào.

Mô hình này giúp ông Kirsh tiết kiệm tối đa chi phí phân phối và vận tải, từ đó giảm giá thành sản phẩm cho khách hàng trong khi vẫn duy trì được biên lợi nhuận cao.

Dù ban đầu các chủ tiệm ăn còn lạ lẫm với việc tự đi lấy hàng, nhưng sự tiện lợi và tính kinh tế của hệ thống này đã nhanh chóng chinh phục thị trường.

Tầm nhìn của một doanh nhân lão luyện

Ông Nathan Kirsh sinh năm 1932 tại Nam Phi trong một gia đình nhập cư gốc Do Thái. Trước khi sang Mỹ, ông đã gây dựng sự nghiệp lẫy lừng tại quê nhà thông qua việc thu mua các công ty phân phối bán buôn.

Với tầm nhìn nhạy bén, ông nhận ra rằng mô hình cung ứng tại Mỹ vào những năm 70 còn rất sơ khai và thiếu hiệu quả, từ đó quyết định mang công thức "Cash and Carry" sang chinh phục thị trường New York.

Đến giữa thập niên 90, ông tiếp tục thâu tóm Restaurant Depot để mở rộng quy mô. Hiện nay, khối tài sản ròng của ông Kirsh được Forbes ước tính rơi vào khoảng 7,3 tỷ USD.

Dù sở hữu khối tài sản kếch xù, vị tỷ phú này vốn nổi tiếng là người kín tiếng. Các nguồn tin thân cận cho biết ba người con của ông đều không trực tiếp tham gia vào hoạt động điều hành hàng ngày của công ty.

Tham vọng của "gã khổng lồ" Sysco

Việc thâu tóm Restaurant Depot sẽ giúp tổng doanh thu của Sysco tiệm cận mốc 100 tỷ USD mỗi năm. Ông Kevin Hourican, Tổng Giám đốc điều hành của Sysco, nhận định rằng mô hình của Restaurant Depot có khả năng "chống chịu" cực tốt trước các đợt suy thoái kinh tế.

Mỗi khi nền kinh tế gặp khó khăn, các chủ nhà hàng có xu hướng tìm đến các kho hàng giá rẻ để tối ưu hóa chi phí, giúp thị phần của mô hình này tăng trưởng mạnh mẽ.

Thương vụ này cũng cho thấy sự thay đổi trong bối cảnh pháp lý dưới thời chính quyền của Tổng thống Donald Trump. Trước đây, vào năm 2015, Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) từng chặn đứng nỗ lực mua lại US Foods của Sysco vì lo ngại độc quyền.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, lãnh đạo Sysco tự tin rằng các cơ quan quản lý sẽ chấp thuận thương vụ này do Restaurant Depot hoạt động ở một phân khúc và kênh khách hàng khác biệt.

Mặc dù ban lãnh đạo Sysco kỳ vọng thương vụ sẽ giúp tăng trưởng lợi nhuận trong dài hạn, nhưng các nhà đầu tư dường như vẫn tỏ ra thận trọng.

Việc công ty dự kiến huy động thêm 21 tỷ USD nợ mới để hoàn tất giao dịch đã khiến giá cổ phiếu của Sysco sụt giảm hơn 15% ngay trong ngày công bố thông tin.