Già Min ở Sông Vàng

Người đảng viên “nói dân tin, làm dân theo”

Trung tuần tháng Ba, tôi cùng đoàn công tác lên các xã phía Tây TP Đà Nẵng. Để đến được xã Sông Vàng, chúng tôi hành quân từ rất sớm, băng qua những con đường bê tông uốn lượn, dưới những tia nắng đầu ngày tạo nên cảnh đẹp thiên nhiên yên bình nơi miền sơn cước. Ít ai biết rằng, dưới lớp bê tông phẳng phiu ấy là hàng trăm mét đất vườn thấm đẫm nghĩa tình, được hiến tặng từ tấm lòng của một người có uy tín trong làng, đó là già làng Mạc Văn Min.

Ở tuổi 73, khi nhiều người đã chọn cuộc sống an nhàn bên con cháu, già làng Mạc Văn Min vẫn ngày ngày miệt mài với công việc chung của thôn làng. Căn nhà sàn đơn sơ của ông ở thôn Tống Coói luôn rộng mở đón bà con đến trao đổi chuyện làm ăn, chuyện gia đình hay những khúc mắc trong cuộc sống cộng đồng.

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Tống Coói, nơi người dân Cơ Tu quê ông ngày ngày “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” trên những đồi cao, nương rẫy, nguồn thu bấp bênh từ việc trồng cây keo, cây sắn và làm lúa rẫy... khiến dân làng cứ luẩn quẩn trong vòng quay đói nghèo. Hơn ai hết, già làng Min thấu hiểu tập quán, nếp nghĩ của đồng bào. Chính vì vậy, mỗi khi địa phương triển khai chủ trương mới, ông luôn là người đầu tiên tìm hiểu kỹ càng, rồi kiên trì giải thích cho bà con bằng những lời lẽ giản dị, gần gũi. Ông tâm sự: “Muốn nói cho dân nghe, dân tin thì mình phải làm cho dân thấy. Mình nói hay mà mình không làm thì dân không tin đâu”. 

Hiến đất mở đường - mở lối niềm tin

Dấu ấn đậm nét nhất trong hành trình cống hiến của già Min là năm 2022, khi xã Ba (nay là xã Sông Vàng) triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Đối với một xã miền núi còn nhiều khó khăn, việc mở rộng đường giao thông nông thôn không chỉ là bài toán kinh phí mà còn là câu chuyện về sự đồng thuận của người dân.

Trước những băn khoăn của bà con khi phải hiến đất, chặt cây, dời hàng rào, ông Min đã tự nguyện hiến 500m² đất vườn của gia đình để làm đường bê tông nông thôn. Quyết định đó không phải là chuyện dễ dàng, nhất là với một gia đình miền núi, nơi từng mét đất đều gắn với kế sinh nhai của họ. Ông kể: “Khi tôi bàn với gia đình về việc hiến đất, lúc đầu con cháu còn băn khoăn, tiếc nuối. Nhưng tôi phân tích: Đường mở ra thì bản làng đổi thay, không còn cảnh mùa nắng bụi đỏ bám đầy áo quần, mùa mưa trơn trượt, lầy lội... Con cháu sau này được hưởng lợi lâu dài... Nghe vậy, các thành viên trong gia đình đồng thuận hiến đất làm đường...”.

Chính việc làm của gia đình ông Min có sức lay động mạnh mẽ đối với bà con trong làng. Ông nhớ lại: “Chủ trương thì bà con phấn khởi, nhưng cũng có hộ còn lo vì mất một phần tài sản, còn chưa rõ lợi ích sau này... Tôi nghĩ mình phải làm trước, hiến đất làm đường rồi đến từng nhà giải thích cặn kẽ cho bà con hiểu lợi ích lâu dài. Khi dân hiểu, dân tin thì mọi việc đều thuận”.

Từ hành động gương mẫu ấy, những lo lắng ban đầu của bà con dần được hóa giải. Người dân thôn Tống Coói vui vẻ tự nguyện góp đất, góp ngày công lao động. Chẳng bao lâu sau, những con đường đất lầy lội ngày mưa đã được thay bằng đường bê tông rộng rãi, sạch đẹp. Trong ngôi nhà tươm tất cạnh con đường bê tông phẳng phiu, chị A Lăng Thị Hương, thôn Tống Coói, giãi bày:“Lúc đầu gia đình tôi cũng lo lắm, vì hiến đất là mất đất trồng trọt. Nhưng thấy già Min làm trước, nói rõ ràng, chân tình nên mình tin. Nghe lời già Min nên bây giờ mới có đường đẹp và vững chắc như này chứ. Có con đường, con cái đi học, đi làm thuận tiện hơn nhiều”.

Khi được hỏi về già làng Mạc Văn Min, anh A Lăng Dứu, một người dân thôn Tống Coói, xúc động nói: “Già Min là người có uy tín, sống rất mẫu mực. Già hiến đất trước nên bà con ai cũng nể, cũng tin. Những con đường mới không chỉ nối dài làng bản mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, mua bán gì cũng thuận tiện, nhờ đó đời sống bà con chúng tôi ngày càng được nâng cao”.

Giữ hồn văn hóa, vun đắp bình yên bản làng

Không chỉ tâm huyết với xây dựng nông thôn mới, già Min còn dành nhiều công sức trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cơ Tu. Ông thường xuyên vận động bà con duy trì các lễ hội truyền thống, bảo tồn tiếng nói, trang phục, nhạc cụ dân tộc; nhắc nhở con cháu trân trọng những giá trị cha ông để lại. Bên cạnh đó, ông còn là “người hòa giải” quen thuộc ở thôn Tống Coói. Từ những mâu thuẫn nhỏ trong gia đình, tranh chấp đất đai đến việc phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, bạo lực gia đình... ông đều kiên trì vận động, phân tích rõ đúng-sai bằng cái lý, cái tình của người đi trước. “Già nói những điều hay lẽ phải nên bà con “ưng cái bụng, sáng cái đầu”. Nhiều chuyện tưởng căng thẳng không làm hòa được, nhưng nhờ già Min giải quyết thế nào cũng xong ngay”, anh A Rất Thắng, cán bộ thôn, chia sẻ.

Có thể nói, già Min là chỗ dựa tinh thần của bà con vùng cao Đà Nẵng. Anh A Lăng Bliếc, dân quân xã Sông Vàng tâm sự: “Chính già Min là người động viên tôi yên tâm lên đường nhập ngũ, hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Năm ấy, nghe già nói đi bộ đội là trách nhiệm với làng, với nước, con cứ yên tâm đi, vợ con ở nhà đã có bà con làng xóm giúp đỡ, nghe già nói nên tôi yên tâm nhập ngũ”.

Không chỉ góp sức trong phát triển kinh tế-xã hội, già Min còn thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con chấp hành pháp luật của Nhà nước, phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống tại địa phương. Ông đặc biệt quan tâm thăm hỏi, động viên các gia đình chính sách, người có công vượt qua khó khăn. Già làng Mạc Văn Min chính là người tích cực tham gia giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn. Ông thường xuyên phối hợp cùng Công an xã, Mặt trận, các đoàn thể tuyên truyền pháp luật, vận động bà con không nghe theo kẻ xấu, không vi phạm pháp luật, giữ gìn an ninh thôn, bản. Những vụ việc phức tạp, nhạy cảm đều được ông khéo léo giải thích, tháo gỡ ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng.

Chính sự am hiểu phong tục, tập quán cùng uy tín cá nhân đã giúp ông trở thành “cánh tay nối dài” của chính quyền trong công tác dân vận, quốc phòng, an ninh ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những việc làm thầm lặng ấy đã góp phần giữ gìn sự đoàn kết, bình yên cho bản làng nơi miền sơn cước.

Điểm tựa của cấp ủy, chính quyền

Trao đổi với chúng tôi về tấm gương tiêu biểu của địa phương, bà Trần Thị Bích Liên, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Sông Vàng cho biết: “Những người có uy tín như ông Mạc Văn Min chính là lực lượng nòng cốt giúp chính quyền triển khai hiệu quả các phong trào thi đua, các chương trình mục tiêu quốc gia. Sự gương mẫu của họ tạo sức lan tỏa lớn, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân ngay từ thôn, bản, điều đó rất đáng trân quý”.

Đánh giá về vai trò của già làng Mạc Văn Min, đồng chí Đỗ Hữu Tùng, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Sông Kôn khẳng định: “Trước đây, với vai trò là Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam (cũ), tôi đã có nhiều năm tiếp xúc với ông Mạc Văn Min. Với tinh thần trách nhiệm và sự gương mẫu, ông Min đã có nhiều đóng góp quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Ngoài việc hiến đất làm đường, vận động bà con tham gia hiến đất, ông còn giúp đỡ bà con phát triển nhiều mô hình kinh tế như trồng chè dây, cam bản địa, góp phần nâng cao đời sống nhân dân. Chính những người có uy tín như ông Min đã giúp cấp ủy, chính quyền nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của người dân, từ đó triển khai chủ trương, chính sách một cách hiệu quả, phù hợp với thực tiễn địa phương...”.

Với những đóng góp thầm lặng, trách nhiệm và đầy tâm huyết, ông Mạc Văn Min nhiều lần được các cấp, các ngành biểu dương, khen thưởng. Đặc biệt, năm 2023, ông được Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc tặng bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác dân tộc và chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước. Năm 2024, ông vinh dự được Quân khu 5 tuyên dương là người có uy tín tiêu biểu. Danh hiệu ấy không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng cho một cá nhân tận tụy vì cộng đồng mà còn là minh chứng sinh động cho vai trò quan trọng của đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở cơ sở.

Khi tôi hỏi về những phần thưởng cao quý ấy, ông Min chỉ cười, khuôn mặt hiền từ đã hằn những vết chân chim: “Tôi làm vì bà con, vì làng xóm của mình. Còn sức thì còn làm, còn nói cho dân hiểu và làm cho dân tin, chứ tôi không nghĩ sẽ được các cấp khen thưởng”.

Giữa nhịp sống đổi thay từng ngày của vùng cao Sông Vàng, có một già làng Mạc Văn Min vẫn lặng lẽ, bền bỉ như con suối đầu nguồn âm thầm nuôi dưỡng niềm tin, gắn kết lòng dân, để bản làng hôm nay và mai sau luôn bình yên, no ấm. Rời Sông Vàng khi nắng đã lên cao, con đường bê tông phẳng phiu dẫn lối qua thôn Tống Coói như minh chứng sống động cho sức mạnh của lòng dân khi được khơi dậy đúng cách. Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, hình ảnh ông Mạc Văn Min-người già làng tuổi đã cao nhưng vẫn âm thầm với những công việc ý nghĩa, đầy tính nhân văn đã gợi cho tôi nhiều suy ngẫm. Ở nơi tưởng chừng xa xôi ấy, chính những con người bình dị như ông đã và đang âm thầm giữ cho mạch nguồn niềm tin chảy mãi... để ý Đảng hòa quyện với lòng dân, để bản làng không chỉ đổi thay hôm nay mà còn vững bước trong tương lai.