Mỹ áp thuế mới đối với 60 quốc gia, sau khi thuế quan cũ hết hạn
Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế quan từ 10% đến 12,5% đối với hàng nhập khẩu từ 60 quốc gia, chiếm 99% tổng lượng hàng nhập khẩu của Mỹ, trong bối cảnh các loại thuế tạm thời hiện hành hết hạn vào hôm nay (24/7).
Các mức thuế mới sẽ có hiệu lực ngay khi mức thuế tạm thời 10% trên toàn thế giới hết hạn lúc 00:01 ngày 24/7. Chính quyền Mỹ lấy lý do cho việc áp thuế mới này là “sự thực thi lệnh cấm đối với hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức chưa đầy đủ”.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết: "Hoa Kỳ đã có lệnh cấm nhập khẩu lao động cưỡng bức trong gần một thế kỷ và thực thi lệnh cấm này một cách nghiêm ngặt; đã đến lúc các đối tác thương mại của chúng ta cũng phải làm như vậy".
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ áp thuế quan mới từ 10 đến 12,5% đối với 60 quốc gia. Ảnh: Nhà Trắng
Như đã biết, chính quyền Mỹ từng áp dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA) để áp đặt các mức thuế quan “đối ứng” lên tới hàng chục % đối với hàng nhập khẩu từ hầu hết mọi quốc gia trên thế giới hồi đầu năm 2025, nói rằng thâm hụt thương mại kéo dài của Mỹ là một tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2/2026 vừa rồi đã phán quyết rằng IEEPA không cho phép áp thuế. Quyết định này buộc chính quyền Mỹ phải hoàn trả tiền cho các nhà nhập khẩu đã nộp thuế.
Tổng thống Donald Trump từng công bố thuế quan "đối ứng" hàng chục % đối với các quốc gia trên thế giới ngay sau khi lên nắm quyền vào đầu năm 2025. Ảnh: Nhà Trắng
Để đáp trả, sau đó chính quyền Mỹ tuyên bố áp thuế 10% trên toàn thế giới theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Tuy nhiên, ông chỉ có thể sử dụng thuế theo Điều 122 trong 150 ngày – có nghĩa là thời hạn này sẽ hết vào hôm nay (24/7).
Trong đợt áp thuế mới lần này, chính quyền Mỹ sử dụng lý do khác và được đánh giá khó bị bác bỏ hơn cho việc áp thuế, cụ thể là theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Đạo luật này cho phép tổng thống áp đặt thuế nhập khẩu và các biện pháp trừng phạt khác đối với các quốc gia bị phát hiện tham gia vào các hoạt động thương mại "không thể biện minh", "vô lý" hoặc "phân biệt đối xử". Ông Trump từng sử dụng Điều 301 để áp đặt thuế quan lớn đối với Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, và các biện pháp này đã vượt qua các thách thức pháp lý tại tòa án.
Nhiều loại thuế quan theo Điều 301 có thể sẽ được áp dụng thêm: Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã mở cuộc điều tra xem liệu 16 quốc gia - chiếm 70% lượng hàng nhập khẩu của Mỹ - có sản xuất dư thừa hàng hóa hay không, dẫn đến việc giảm giá và gây bất lợi cho các công ty Mỹ trên thị trường toàn cầu. Chính quyền vẫn chưa hoàn tất cuộc điều tra này.
Thuế quan được các công ty ở Mỹ trả khi nhập khẩu sản phẩm nước ngoài. Các nhà nhập khẩu thường cố gắng chuyển chi phí này sang người tiêu dùng bằng cách tính giá cao hơn. Người dân Mỹ hiện đã rất bức xúc vì chi phí sinh hoạt cao. Vì vậy, chính quyền Mỹ đang mạo hiểm khi áp dụng các loại thuế quan mới trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tới đây.
