Châu Á khởi động lại các biện pháp thời COVID để đối phó khủng hoảng dầu

Châu Á hiện chịu tác động trực tiếp từ cuộc chiến ở Trung Đông khi tiêu thụ hơn 80% lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến đường gần như bị phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2. Dù chưa quốc gia nào chính thức triển khai làm việc từ xa, nhiều nước cho biết đang cân nhắc phương án này.

Ngày 24/3, Bộ trưởng Năng lượng Hàn Quốc Kim Sung-whan nhận định đề xuất làm việc tại nhà của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) là “một ý tưởng tốt” và cho biết sẽ tham vấn các bộ ngành liên quan.

IEA trước đó đã giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, đồng thời khuyến nghị giảm di chuyển, hạn chế bay và tăng làm việc từ xa để giảm áp lực giá năng lượng. Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nhắc lại các đề xuất này tại hội nghị ở Sydney trong tuần.

Hàn Quốc cũng phát động chiến dịch tiết kiệm năng lượng, kêu gọi người dân rút ngắn thời gian tắm, sạc thiết bị vào ban ngày và hạn chế sử dụng thiết bị điện vào giờ cao điểm.

Một số quốc gia khác đã bắt đầu triển khai biện pháp cụ thể. Philippines rút ngắn tuần làm việc tại một số cơ quan nhà nước và tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng, cảnh báo nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Pakistan đóng cửa trường học trong hai tuần và tăng cường làm việc từ xa. Sri Lanka chọn ngày thứ Tư hàng tuần làm ngày nghỉ để tiết kiệm nhiên liệu.

Chính phủ Singapore kêu gọi sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, chuyển sang xe điện và điều chỉnh nhiệt độ điều hòa cao hơn. Thái Lan yêu cầu hạn chế công tác nước ngoài, đặt điều hòa trên 25°C, khuyến khích đi cầu thang bộ và làm việc tại nhà.

Song song với các biện pháp tiết kiệm, nhiều quốc gia chuyển sang hỗ trợ chi phí sinh hoạt khi giá nhiên liệu tăng cao. Nhật Bản ngày 24/3 thông báo sử dụng 800 tỷ yên từ quỹ dự trữ để trợ giá xăng, giữ mức trung bình khoảng 170 yên/lít, với chi phí có thể lên tới 300 tỷ yên mỗi tháng.

New Zealand cho biết sẽ hỗ trợ tạm thời 50 đô la New Zealand mỗi tuần từ tháng 4 cho các hộ thu nhập thấp. Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis nhấn mạnh đây là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ cú sốc giá nhiên liệu.

Tại Úc, tình trạng mua tích trữ khiến hàng trăm trạm xăng cạn nguồn cung, đặc biệt ở các khu vực vùng sâu vùng xa. Chính phủ Úc đã trình dự luật tăng gấp đôi mức phạt đối với hành vi tăng giá nhiên liệu quá mức.

Một số quốc gia trong khu vực cũng đã xả dự trữ xăng, dầu diesel và tạm thời nới lỏng tiêu chuẩn nhiên liệu nhằm tăng nguồn cung.

Dù vậy, khác với giai đoạn đại dịch, các ngân hàng trung ương không vội nới lỏng chính sách tiền tệ. Thay vào đó, nhiều nơi đang tính đến việc tăng lãi suất do lo ngại lạm phát. Ngân hàng Dự trữ Úc đã hai lần nâng lãi suất trong năm nay, đưa mức lãi suất lên cao nhất trong 10 tháng, với rủi ro năng lượng được xem là yếu tố chính thúc đẩy lạm phát.

Theo giới phân tích, các nền kinh tế châu Á đang đối mặt bài toán khó khi giá dầu tăng làm gia tăng lạm phát nhưng đồng thời có thể kìm hãm tăng trưởng, trong bối cảnh đồng nội tệ suy yếu so với đồng USD.