Nơi trao truyền cảm hứng sáng tạo văn chương

Chị Thùy từng làm việc với các đoàn của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Mỗi đơn vị có cách tổ chức riêng, phù hợp với đối tượng và mục đích của từng trại, nhưng điều chị nhận thấy ở các đoàn là sự chủ động và kỹ lưỡng ngay từ công tác chuẩn bị. Những việc tưởng như rất nhỏ trong ăn, ở, sinh hoạt đều được tính toán để người viết không phải bận tâm nhiều đến chuyện bên ngoài trang giấy.

Chị Đỗ Thị Thanh Thùy nhớ nhất những trại của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân tổ chức. Ban tổ chức thường chuẩn bị khá kỹ từ thành phần tham dự đến chương trình làm việc, phối hợp trước với Nhà sáng tác để khi các nhà văn đến nơi, mọi thứ đã sẵn sàng. Các nhà văn vẫn giữ được nhịp làm việc rất riêng của mình. Như năm 2016, các nhà văn Chu Lai, Hà Phạm Phú, Hà Đình Cẩn đi qua Nha Trang, Đà Lạt rồi Vũng Tàu tham dự trại viết chuyên sâu của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, mỗi nơi ở một khoảng thời gian, có nơi tới cả tháng; riêng Vũng Tàu khoảng nửa tháng. Mỗi người một vẻ riêng, nhà văn Chu Lai hóm hỉnh, nhiệt huyết, lúc nào cũng đầy năng lượng; nhà văn Hà Đình Cẩn thâm trầm, ít lời hơn; nhà văn Hà Phạm Phú sâu sắc, điềm đạm. Nhưng giữa những khác biệt ấy, họ lại gặp nhau ở sự miệt mài với trang viết. Các nhà văn có khi say sưa với bản thảo quên cả giờ ăn. Anh chị em phục vụ được các bác dặn cứ mang đồ ăn lên phòng, khi nào dùng xong thì tự mang xuống nhà bếp sau.

Trại sáng tác của Tạp chí Văn nghệ Quân đội cũng để lại trong chị Đỗ Thị Thanh Thùy những ấn tượng riêng về không khí sáng tác. Chị ấn tượng mãi những câu thơ trong bài thơ “Sông Hồng” mà nhà văn Phùng Văn Khai (nay là Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội) đọc trong trại viết: “Lặng thầm đã mấy nghìn năm/ Mà sông vẫn trẻ như trăng lạ kỳ/ Như người, sông mải thiên di/ Mà thành quốc thổ xanh rì nghìn năm”... Không khí văn chương, nghệ thuật nối dài, người viết trẻ có thêm kinh nghiệm; người viết lâu năm lại có thêm một khoảng lặng để chiêm nghiệm. Những cuộc trò chuyện, những trang bản thảo, những câu thơ làm cho đời sống văn chương ở Nhà sáng tác thêm tươi vui, phong phú.

Chị Thùy lấy cho tôi xem một cuốn sổ cảm tưởng của văn nghệ sĩ dự trại sáng tác. Những dòng đầu tiên được ghi từ năm 2012. Lật mở những trang giấy đã ngả màu thời gian, tôi dừng lại ở trang viết của tác giả Phùng Thị Hương Ly (Bắc Kạn) năm 2019: “Những ồn ào, sôi động, náo nhiệt, trẻ trung của nhịp sống phố phường, của những con sóng rì rào ngày đêm hay màu xanh đến nao lòng của những hàng cây đã cho tôi những trải nghiệm mới mẻ. Đặc biệt hơn, sự quan tâm chu đáo, cử chỉ nhiệt thành của cán bộ, nhân viên Nhà sáng tác trong việc chăm lo những bữa ăn ngon, vệ sinh phòng ốc sạch sẽ, thoáng mát và vô cùng gần gũi, vui vẻ đã đánh thức, khơi dậy bao cảm xúc, sáng tạo và đánh thức niềm tin yêu trong lòng tôi”.

Bảy năm đã trôi qua, Phùng Thị Hương Ly giờ đã được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam. Năm 2026, chị được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phát hành tập bút ký “Gác rừng nơi chiến khu xưa”, đánh dấu thêm bước trưởng thành trong hành trình sáng tạo.

Những mùa trại về đề tài LLVT-CTCM đi qua, điều còn lại trong chị Thùy là không gian truyền cảm hứng sáng tạo văn chương được tạo nên từ ban tổ chức và đội ngũ văn nghệ sĩ. Với chị, những trại sáng tác do Quân đội tổ chức thực sự là cuộc gặp gỡ, điểm hẹn sáng tạo văn chương, nơi người viết gặp nhau bằng tác phẩm, bằng trải nghiệm và bằng chính tình yêu với trang viết.