Họa sĩ Lê Trang: "Tôi tin rằng vẻ đẹp nằm ở sự giản dị và chân thật"

Với phong cách nghệ thuật từng chinh phục nhiều khán giả quốc tế, các bức tranh của nữ họa sĩ lấy cảm hứng từ cội nguồn văn hóa, di sản Việt, đồng thời đan cài nhiều câu chuyện đương đại, để người xem chiêm ngưỡng và suy ngẫm. Nữ họa sĩ có cuộc trò chuyện với Báo Hànộimới về con đường nghệ thuật rất riêng của mình.

- Con đường đến với hội họa của Lê Trang bắt đầu như thế nào, đặc biệt khi chị không đi từ môi trường đào tạo mỹ thuật chuyên nghiệp?

- Hội họa đến với tôi rất tự nhiên, như một nhu cầu nội tâm hơn là một lựa chọn nghề nghiệp có tính toán. Không xuất phát từ con đường đào tạo mỹ thuật chuyên nghiệp, nhưng tôi đã vẽ từ rất sớm, như một cách để ghi nhớ, để giữ lại cảm xúc và tự đối thoại với chính mình. Ban đầu, tôi vẽ vì yêu, vì cần được vẽ. Dần dần, hội họa trở thành hành trình dài hơi, nghiêm túc và có trách nhiệm với bản thân và với người xem.

- Chị học và tích lũy kinh nghiệm sáng tác như thế nào trong suốt quá trình đó?

- Tôi học bằng nhiều cách, như quan sát cuộc sống, đọc sách, xem tranh, đi bảo tàng, trò chuyện với các nghệ sĩ, các giám tuyển, các nhà sưu tầm và quan trọng nữa là học từ chính quá trình vẽ của mình. Mỗi bức tranh hoàn thành đều để lại một bài học. Tôi không vội vàng chạy theo kỹ thuật mà để mọi thứ chín dần, tích lũy qua thời gian, qua trải nghiệm sống và cảm xúc thật.

- Sinh ra ở Huế, ký ức tuổi thơ bên sông Hương, kinh thành và không gian cố đô đã ảnh hưởng như thế nào đến thế giới hình ảnh và cảm xúc trong tranh của chị?

- Huế ảnh hưởng đến tôi một cách âm thầm và sâu sắc. Đó là sự lắng đọng, tiết chế, là vẻ đẹp không phô trương. Sông Hương, những buổi chiều bảng lảng sương, nhịp sống chậm của cố đô... tất cả nuôi dưỡng trong tôi một thế giới nội tâm giàu cảm xúc. Màu sắc, không gian và nhịp điệu trong tranh tôi đều mang ít nhiều tinh thần ấy - nhẹ, sâu và có độ lắng.

- Chị từng chia sẻ mình “không vẽ sự trọn vẹn mà vẽ hơi ấm của những điều giản dị”. Triết lý sáng tác này được thể hiện ra sao trong các tác phẩm của chị?

- Tôi không tìm cách vẽ sự hoàn hảo. Điều tôi quan tâm là cảm giác mà bức tranh mang lại cho người xem, có thể là một chút ấm áp, một khoảnh khắc bình yên, hay sự dịu dàng rất đời thường. Vì thế, đề tài của tôi thường rất gần gũi như hoa cỏ, thiên nhiên, gia đình, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam. Tôi tin rằng vẻ đẹp nằm ở sự giản dị và chân thật, ở những điều tưởng như rất nhỏ nhưng lại chạm đến cảm xúc sâu bên trong.

Khi vẽ, tôi luôn mong người xem có thể nhìn thấy chính mình đâu đó trong tranh, không cần những câu chuyện lớn lao, mà chỉ cần một cảm giác thân thuộc, đủ để dừng lại và lắng nghe.

- Trước khi trở về Việt Nam triển lãm tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, chị đã có những triển lãm thành công tại London (Anh), Florence (Italia) và Paris (Pháp). Việc “bước ra thế giới” trước có ý nghĩa như thế nào với hành trình nghệ thuật của chị?

- Việc được giới thiệu tác phẩm ra thế giới mang đến cho tôi thêm góc nhìn và sự tự tin. Tôi không mang tâm thế “đi ra để khẳng định”, mà là đi để lắng nghe, để học hỏi và hiểu mình đang đứng ở đâu trong dòng chảy nghệ thuật rộng lớn. Những trải nghiệm ấy giúp tôi nhìn lại chính mình rõ ràng hơn. Khi quay về Việt Nam, tôi có một tâm thế điềm tĩnh, vững vàng hơn với con đường mình đã chọn.

Điều khiến tôi trân trọng là dù không quen thuộc với bối cảnh văn hóa Việt Nam, nhiều khán giả quốc tế vẫn cảm nhận được cảm xúc trong tranh. Họ không cần hiểu hết câu chuyện, nhưng vẫn thấy sự gần gũi, êm dịu. Điều đó cho tôi niềm tin rằng cảm xúc chân thật có thể vượt qua mọi ranh giới địa lý.

- Triển lãm “Mộng giữa chiều hoa” được xem là một cuộc trở về giàu ý nghĩa. Cảm xúc của chị ra sao khi mang những sáng tác đã chinh phục khán giả quốc tế giới thiệu với công chúng Thủ đô?

- Đó là một cuộc trở về rất xúc động. Hà Nội mang đến cho tôi cảm giác chậm rãi, trầm tĩnh và đầy chiều sâu. Khi thấy công chúng Thủ đô dành thời gian đứng trước tranh, lắng nghe và cảm nhận, tôi thực sự biết ơn. Với tôi, “Mộng giữa chiều hoa” không chỉ là một triển lãm, mà là cuộc đối thoại nhẹ nhàng giữa tôi và người xem.

Triển lãm quy tụ 36 bức tranh thuộc bốn bộ sưu tập khác nhau: “Motherhood” về tình mẫu tử; “Home” - tổ ấm qua hình ảnh chim dệt vàng - chim dòng dọc làm tổ; “Lifestyle” - tĩnh vật; “Huế Heritage” - cảnh quan, kiến trúc, di sản Huế. Bốn bộ sưu tập tưởng như khác nhau nhưng thực chất đều xoay quanh con người và cảm xúc sống. Từ gia đình, quê hương, người phụ nữ đến thiên nhiên, tất cả đều là những mảnh ghép của đời sống thường nhật. Tôi muốn người xem thấy được sự kết nối ấy, như những lát cắt khác nhau của cùng một dòng cảm xúc.

- Việc tổ chức triển lãm trong nước sau những dấu ấn quốc tế có đặt ra cho chị áp lực hay kỳ vọng mới?

- Áp lực thì có, nhưng là áp lực tích cực. Tôi không đặt nặng kỳ vọng phải “lớn hơn” hay “khác đi”, mà chỉ mong giữ được sự trung thực với chính mình. Triển lãm trong nước với tôi là dịp để lắng nghe công chúng Việt Nam - những người hiểu rất rõ những bối cảnh, ký ức và tinh thần trong tranh.

Trong thời gian tới, tôi vẫn muốn tiếp tục đào sâu thế giới “mộng” rất riêng của mình, nhưng với sự chín muồi hơn. Tôi không vội mở rộng đề tài hay thử nghiệm quá xa, mà để mọi thay đổi đến một cách tự nhiên. Với tôi, hội họa là hành trình dài, và tôi chọn đi chậm, nhưng đi thật.

- Trân trọng cảm ơn họa sĩ Lê Trang!