Hỗ trợ xây dựng hạ tầng chuyên môn cho nghệ thuật

Khác với một quỹ chuyên cung cấp tài chính, Quỹ Lân Tinh tập trung xây dựng hạ tầng chuyên môn cho nghệ thuật. Nòng cốt của tổ chức là nhóm nghiên cứu gồm giám tuyển Ace Lê-người sáng lập Quỹ Lân Tinh và các học giả trẻ trong các lĩnh vực lịch sử nghệ thuật, lịch sử và văn học. Quỹ Lân Tinh không duy trì một bộ máy nhân sự cố định mà thành lập nhóm vận hành riêng cho từng dự án. Người phụ trách được lựa chọn dựa trên chuyên môn, đặc điểm của đối tác và quy mô công việc.

Cách tổ chức linh hoạt giúp giảm chi phí vận hành, đồng thời huy động đúng năng lực cho từng dự án. Đây là yếu tố quan trọng đối với một tổ chức hoạt động phi lợi nhuận, bởi nguồn lực có thể được tập trung nhiều hơn cho nghiên cứu, giám tuyển và thực hiện chương trình thay vì duy trì một bộ máy lớn.

Sau gần 5 năm, Lân Tinh đã tham gia hơn 100 dự án lớn nhỏ, hợp tác với nhiều tổ chức công lập, tư nhân và quốc tế. Danh sách đối tác gồm: Trung tâm Thông tin UNESCO; Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam; Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám; Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế; Viện Pháp tại Việt Nam; Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản; Bảo tàng Smithsonian; Bảo tàng Đại học Quốc gia Singapore; Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom...

Nguồn lực có hạn khiến Quỹ Lân Tinh phải cân nhắc kỹ trước khi nhận lời đồng hành. Theo giám tuyển Ace Lê, mỗi dự án cần có khả năng tiếp cận công chúng Việt Nam, phát huy đội ngũ chuyên môn trong nước và giữ được chất lượng từ đầu đến cuối. Cách làm bài bản này giúp các nghệ sĩ trẻ có thêm cơ hội được giới thiệu, đồng thời tạo điều kiện để người làm nghệ thuật từng bước gây dựng được vị trí và có thu nhập bền vững từ nghề nghiệp của mình.

Trong chuỗi Triển lãm “Trời, non, nước”, Quỹ Lân Tinh tham gia giới thiệu hội họa của nhà vua yêu nước Hàm Nghi. Bên cạnh đó, tổ chức còn thực hiện các triển lãm được công chúng đón nhận như “Trong ngọc trắng ngà”, “Họa duyên tương ngộ”. Chia sẻ thêm về các hoạt động nói trên, giám tuyển Ace Lê cho biết: “Khi các bộ sưu tập tư nhân được nghiên cứu, giám tuyển và giới thiệu theo chuẩn chuyên môn, tác phẩm có thêm giá trị văn hóa thông qua khả năng tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng”.

Ở mảng nghệ thuật đương đại, Quỹ Lân Tinh đồng hành với nhiều nghệ sĩ trẻ, đồng thời ưu tiên ngôn ngữ, góc nhìn và cách tiếp cận bản địa trong quá trình giám tuyển, thay vì áp dụng một công thức có sẵn.

Mô hình mở cũng giúp Quỹ Lân Tinh không phụ thuộc vào một không gian cố định. Tổ chức có thể kết nối bảo tàng, trung tâm nghệ thuật, phòng tranh, nhà sưu tập và các đơn vị kỹ thuật theo yêu cầu của từng dự án. Sự độc lập chuyên môn được bảo đảm bằng nguyên tắc chỉ hợp tác khi đối tác hiểu rõ giá trị của công việc giám tuyển. Từ đó, chất lượng chuyên môn không thỏa hiệp đã tạo nên uy tín và sự tôn trọng từ những đơn vị đồng hành.

Quỹ Lân Tinh gợi mở một lát cắt khác của hệ sinh thái hỗ trợ nghệ thuật. Bên cạnh nguồn vốn, Việt Nam còn cần những tổ chức có khả năng chuyển nguồn lực thành tri thức, công chúng và giá trị nghề nghiệp. Một hành lang pháp lý phù hợp hơn cho các sáng kiến phi lợi nhuận cùng một hạ tầng chuyên môn đủ mạnh sẽ giúp tinh thần bảo trợ nghệ thuật được chuyển hóa thành những chương trình bền vững.