Điểm vui chơi dịp hè cho trẻ em tại Hà Nội: Đổi mới để khai thác hiệu quả tiềm năng
Hà Nội tuy có nhiều bảo tàng, di tích văn hóa, làng nghề, công viên, song vào dịp hè hay các ngày nghỉ lễ, việc chọn lựa cho con đi đâu chơi vẫn khiến không ít bậc phụ huynh đắn đo, suy nghĩ.
Có một thực tế, trong khi nhiều trung tâm thương mại, khu vui chơi điện tử trong nhà luôn kín chỗ thì những không gian di sản và thiên nhiên của Thủ đô lại chưa khai thác hiệu quả tiềm năng phục vụ trẻ em.
Trẻ em trải nghiệm làm gốm tại làng nghề truyền thống xã Bát Tràng. Ảnh: Quang Thái
Nhiều “nguyên liệu” nhưng thiếu “sản phẩm”
Khảo sát nhanh tại một số trung tâm thương mại lớn ở Hà Nội vào cuối tuần và dịp hè cho thấy, bức tranh quen thuộc, dòng người chen chúc từ sáng sớm, khu vui chơi điện tử trong nhà chật kín trẻ nhỏ, hàng dài chờ đợi trước các trò chơi cảm giác mạnh.
Trong khi đó, tại nhiều công viên như: Thủ Lệ, Thống Nhất hay Bách Thảo, lượng khách, đặc biệt là trẻ em đang có xu hướng giảm dần qua các năm. Chị Đặng Phương Thảo (phường Ngọc Hà) chia sẻ: “Tôi có 2 bạn nhỏ, một bạn 10 tuổi và một bạn 8 tuổi. Các con đều đang độ tuổi rất tò mò, ham học hỏi. Vì vậy, tôi rất đau đầu mỗi khi tìm địa điểm vui chơi cho con”.
Hà Nội không thiếu “nguyên liệu” để xây dựng những sản phẩm du lịch hấp dẫn bậc nhất dành cho trẻ em khi đang sở hữu hàng chục bảo tàng; hàng trăm di tích lịch sử với nhiều câu chuyện sống động về Thủ đô nghìn năm văn hiến. Bên cạnh đó là hệ thống làng nghề thủ công đặc sắc như: Gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, nón làng Chuông…; các công viên sinh thái, hồ nước rộng lớn, thư viện, nhà văn hóa hiện hữu ở hầu hết các xã, phường.
Tuy nhiên, theo Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Du lịch Hà Nội Nhữ Thị Ngần, Hà Nội vẫn thiếu những sản phẩm trải nghiệm thực sự hấp dẫn dành cho trẻ em. Không ít bảo tàng, di tích chưa đầu tư mạnh vào công nghệ tương tác, hướng dẫn viên chuyên biệt hoặc các hình thức kể chuyện hiện đại. Hoạt động trải nghiệm ở làng nghề, di tích hay công viên chủ yếu mang tính thời vụ, thiếu sự liên kết nên chưa tạo được hành trình khám phá khiến trẻ muốn quay lại lần thứ hai. Phần lớn trẻ đến bảo tàng để nghe thuyết minh rồi ra về, đến di tích để chụp ảnh rồi rời đi bởi thiếu sản phẩm tương tác, thiếu câu chuyện kể phù hợp lứa tuổi.
Những nỗ lực đáng ghi nhận
Khắc phục những bất cập, hiện tại, nhiều điểm đến tại Hà Nội đang chủ động thay đổi cách tiếp cận với trẻ em và các gia đình. Cụ thể là hệ thống thư viện. Những ngày cuối tháng 5, khu vực thiếu nhi của Thư viện Hà Nội đã đông hơn thường lệ. Nhiều phụ huynh đưa con đến làm thẻ bạn đọc, tìm hiểu các chương trình trải nghiệm dành cho thiếu nhi trong hè. Không gian đọc được bổ sung thêm sách kỹ năng sống, truyện tranh lịch sử, sách khoa học theo lứa tuổi hướng đến mục tiêu: Thư viện không chỉ là nơi đọc sách mà còn là không gian trải nghiệm văn hóa, giúp trẻ hình thành thói quen tự học và khám phá.
Tương tự, Công viên nước Hồ Tây cũng đang nỗ lực làm mới chính mình. Sau thời gian cải tạo, công viên mở cửa trở lại từ ngày 18-4, với những không gian được trang trí theo chủ đề, tái hiện hình ảnh đại dương với bản đồ kho báu, bánh lái và các cụm tiểu cảnh sinh vật biển, tạo khu vực check-in cho người tham quan.
Còn tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mùa hè năm nay diễn ra chương trình trải nghiệm văn hóa “Một ngày rong chơi” nhằm mang đến một món quà tinh thần giá trị, trải nghiệm vừa chơi vừa học văn hóa dân gian, giúp rèn luyện sự khéo léo, tư duy và thể chất cho các em nhỏ.
TS Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, sự kiện lần này mang đến một không gian tổng hòa giữa quá khứ và hiện tại. Tại Vườn Giám, các bé và gia đình sẽ được tham gia các trò chơi vận động dân gian như: Nhảy lò cò, đua thú, hứng bóng bằng trang phục đặc chế và đi cà kheo mini; trải nghiệm sáng tạo với các hoạt động ghép tranh từ lá cây, tô màu chậu gốm Bát Tràng… Tại sân sau Hồ Văn, các bé và gia đình sẽ được quan sát và học hỏi từ các nghệ nhân trong nhiều hoạt động như: dệt vải, đan cói, nặn đất sét tự khô, làm diều giấy dó... Tất cả nhằm giúp mang lại một cách giáo dục sống động và thú vị nhất cho các bạn nhỏ.
Cách không xa trung tâm, làng gốm Bát Tràng tiếp tục là điểm đến được nhiều gia đình lựa chọn. Tại đây, trẻ có thể tự ngồi bàn xoay, nặn gốm, tô màu sản phẩm và mang về làm kỷ niệm dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân. Em Nguyễn Minh Anh (phường Ba Đình) hào hứng cho biết: “Em thích nhất là tự làm chiếc cốc bằng đất sét. Lúc đầu làm méo hết nhưng sau được cô hướng dẫn nên làm tốt dần. Em thấy rất vui”.
Mới đây, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà đã ký ban hành Kế hoạch số 118/KH-UBND thực hiện Tháng hành động vì trẻ em năm 2026. Trong đó, thành phố sẽ tổ chức các hoạt động văn hóa, vui chơi, giải trí, thể dục, thể thao, giao lưu... với nội dung bổ ích, hình thức phong phú cho trẻ em; khuyến khích trẻ em tham gia các trò chơi tập thể, trò chơi dân gian, trò chơi sáng tạo phát triển trí tuệ...
Theo Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Đặng Hương Giang, ngành Du lịch Thủ đô cũng định hướng phát triển các sản phẩm du lịch làng nghề, du lịch giáo dục và trải nghiệm dành cho gia đình có trẻ nhỏ, mục tiêu không chỉ tạo thêm điểm vui chơi mà còn giúp trẻ em được tiếp cận môi trường giáo dục lành mạnh.
