Hạn chế hoặc cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội là cần thiết

Chiều 9-4, thảo luận tổ về tình hình kinh tế-xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa bày tỏ lo ngại về tình trạng trẻ em bị xâm hại trên không gian mạng với nhiều hình thức tinh vi như bắt cóc online, bạo lực, bắt nạt qua mạng... 

Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu giải pháp hạn chế hoặc cấm trẻ em sử dụng một số nền tảng mạng xã hội phổ biến, kèm theo các điều kiện và giải pháp cụ thể; cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng. Đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa dẫn chứng, một số quốc gia đã áp dụng biện pháp tương tự như: Australia cấm người dưới 16 tuổi sử dụng MXH từ tháng 12-2025; Indonesia và Pháp áp dụng từ tháng 3-2026; Anh đang thí điểm hạn chế một số nền tảng. Nhiều quốc gia khác cũng nghiên cứu quy định tương tự nhằm bảo vệ trẻ trước nội dung độc hại và nguy cơ nghiện thiết bị số.

“Không phải phụ huynh nào cũng có đủ thời gian theo dõi con sử dụng mạng xã hội, trong khi trẻ em chưa hoàn thiện nhận thức, dễ bị lôi kéo tiếp cận nội dung nhạy cảm, không phù hợp với lứa tuổi”, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa cho biết.

Chia sẻ về vấn đề này, anh Trần Huy ở phố Hà Cầu, phường Hà Đông (TP Hà Nội) kể lại chuyện con trai lớn 13 tuổi cùng các bạn ở lớp bắt chước thử thách “ngất xỉu” trên MXH TikTok để chứng tỏ bản lĩnh không nhát gan và tìm kiếm ảo giác chớp nhoáng. Tìm hiểu ra anh mới biết, đây là cách trẻ tác động mạnh lên vùng cổ hoặc ngực nhằm cản trở lưu thông máu và oxy lên não để người chơi rơi vào trạng thái lơ mơ hoặc ngất xỉu đột ngột, rất dễ dẫn đến tử vong.

“Tôi luôn cẩn thận khi cho con sử dụng thiết bị điện tử và truy cập internet, MXH bằng cách thiết lập bộ lọc để rà soát, chặn, lọc và loại bỏ nội dung độc hại đối với trẻ em, hạn chế tiếp cận thông tin không phù hợp độ tuổi... Tuy nhiên, khi đến trường, các con xem và sử dụng điện thoại của bạn thì việc này ngoài khả năng kiểm soát của tôi. Ở lứa tuổi vị thành niên, trẻ khó phân biệt thông tin tốt-xấu, lại có tâm lý ưa khám phá, khao khát thể hiện bản thân nên rất dễ bắt chước, bị gieo rắc sự ám ảnh. Vì vậy, tôi rất mong cơ quan chức năng có quy định kiểm soát, hạn chế trẻ em sử dụng MXH, tiếp xúc thông tin độc hại”, anh Trần Huy bày tỏ.

Đồng tình với quan điểm của anh Trần Huy, chị Phạm Thị Thùy ở thôn Đình Dù, xã Như Quỳnh (tỉnh Hưng Yên) cũng rất lo lắng vì trẻ quá dễ tiếp xúc với các trào lưu (trend), thông tin độc hại trên MXH. Chị cho biết thường xuyên bị bất ngờ khi được con rủ tham gia thử thách nhịn cười, ăn nhiều, ăn nhanh hay làm món ăn quái dị. Hỏi ra thì con chị cho biết, đó là những trend đang nổi trên MXH. Cùng với mong muốn cơ quan chức năng sớm ban hành quy định trẻ em sử dụng MXH, chị cũng mong các nhà trường có giải pháp hạn chế tối đa tình trạng học sinh sử dụng điện thoại trong giờ ra chơi.

Chị đề xuất nhà trường nên thiết kế hoạt động theo nhóm đáp ứng sở thích của trẻ như thể thao, trò chơi, văn nghệ, cờ vua, đọc sách, vẽ tranh, thư giãn, nghỉ ngơi tại chỗ. “Nếu học sinh nào có nhu cầu sử dụng điện thoại để tra cứu, học tập hoặc giải trí thì nhà trường nên bố trí theo nhóm, được giáo viên cho phép và ở khu vực riêng. Cốt là để các em không sử dụng điện thoại, thiết bị điện tử đơn lẻ, thụ động, tách biệt như chơi game cá nhân, lướt MXH một mình, xem video kéo dài không có tương tác”, chị Phạm Thị Thùy chia sẻ thêm.

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam cũng đồng tình với đề nghị của đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Mai Thoa và cho rằng xu hướng lạm dụng cùng mặt trái của internet, MXH tác động tiêu cực đến sức khỏe, tâm lý, đời sống của trẻ em. Tình trạng trẻ em sử dụng điện thoại di động có kết nối internet nhiều giờ, liên tục diễn ra rất phổ biến, đặc biệt là ở các thành phố lớn. Trẻ bị cận thị, mắc bệnh về thị lực, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý ngày càng nhiều. Bởi vậy, đã đến lúc chúng ta cần có quy định quản lý trẻ em sử dụng MXH nói riêng và internet nói chung.

Quy định này cần tập trung vào điều kiện để trẻ tham gia các nền tảng MXH; thời gian sử dụng thiết bị thông minh có kết nối internet; sàng lọc để tránh việc trẻ em bị bắt nạt, bị bạo lực, xâm hại trên không gian mạng, tiếp xúc với những thông tin xấu độc, không phù hợp với độ tuổi.

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường kiến nghị: “Cần có quy định về độ tuổi được sử dụng MXH; biện pháp định danh tài khoản MXH, hạn chế thời gian sử dụng MXH của trẻ em; kiểm soát, sàng lọc thông tin để bảo đảm trẻ em tiếp cận những thông tin phù hợp với lứa tuổi, giảm đến mức thấp nhất các hội nhóm tiêu cực, thông tin độc hại, những hiện tượng lạm dụng, bắt nạt trẻ em trên không gian mạng. Chỉ khi có cơ sở pháp lý, quy định rõ trách nhiệm của các chủ thể trong việc quản lý, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng thì trẻ mới được bảo vệ, bảo đảm an toàn trên không gian mạng”.