Đổi mới ngành y tế từ nền tảng công nghệ số

Thực tế cho thấy, hệ thống y tế thành phố đang đối mặt với nhiều thách thức như quá tải bệnh viện, năng lực của hệ thống y tế chưa đồng đều, hợp tác chuyên môn chưa cao; sự bùng nổ dữ liệu y khoa, từ hồ sơ bệnh án điện tử đến các kết quả xét nghiệm chuyên sâu. Trong khi đó, nhu cầu của người dân cũng chuyển dịch rõ rệt, từ khám, chữa bệnh thụ động sang chủ động theo dõi, chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa và liên tục.

Trước yêu cầu đó, thành phố quán triệt tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9-9-2025 về tăng cường bảo vệ sức khỏe nhân dân. Theo định hướng này, thành phố tập trung xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh dựa trên 3 trụ cột chính: Dữ liệu y tế, thiết bị thông minh, AI. Dữ liệu được xem là “nguồn nhiên liệu”, thiết bị thông minh đóng vai trò thu thập thông tin liên tục, còn AI là “bộ não” phân tích, hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật và đưa ra gợi ý chẩn đoán.

Từ thực tế triển khai cho thấy nhiều cơ sở y tế lớn đã từng bước đưa AI vào hoạt động chuyên môn với hiệu quả rõ rệt. Tại Bệnh viện Thống Nhất, hệ thống chẩn đoán hình ảnh với máy Spectral CT7500 tích hợp AI cho phép quét toàn thân chỉ trong vài giây, hỗ trợ phát hiện nhanh, chính xác các bệnh lý phức tạp, đặc biệt trong cấp cứu. Trong lĩnh vực điều trị ung thư, Bệnh viện Ung bướu TP Hồ Chí Minh đã ứng dụng phần mềm xạ trị tích hợp AI, giúp rút ngắn thời gian lập kế hoạch điều trị từ nhiều giờ xuống chỉ còn vài phút, đồng thời nâng cao độ chính xác của phác đồ. Ở khâu tầm soát và chẩn đoán sớm, Bệnh viện Nguyễn Trãi và Bệnh viện Mắt TP Hồ Chí Minh đã triển khai AI trong phân tích điện tâm đồ và sàng lọc bệnh lý nhãn khoa, giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý, nâng cao khả năng phát hiện bệnh từ giai đoạn đầu...

Theo PGS, TS Trần Minh Triết, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, AI không thay thế bác sĩ nhưng là công cụ hỗ trợ hiệu quả trong việc xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ, phát hiện các dấu hiệu bệnh lý tinh vi, khó nhận biết. Quyết định điều trị cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ, dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, năng lực điều trị.

Sự phát triển của các thiết bị đeo thông minh đang tạo ra bước chuyển rõ nét từ mô hình khám, chữa bệnh truyền thống sang chăm sóc sức khỏe từ xa. Các chỉ số sinh tồn, như: Nhịp tim, huyết áp, nồng độ oxy trong máu có thể được theo dõi liên tục 24/7 và truyền về hệ thống trung tâm thông qua các nền tảng điện toán đám mây bảo mật cao. Nhờ đó, các cơ sở y tế có thể phát hiện sớm bất thường, đưa ra cảnh báo kịp thời, giảm thiểu rủi ro và hạn chế số ca nhập viện không cần thiết, giúp tiết kiệm chi phí xã hội, giảm tải cho hệ thống y tế.

Bên cạnh những lợi ích rõ rệt, việc triển khai y tế thông minh đòi hỏi tăng cường bảo mật và bảo vệ quyền riêng tư dữ liệu y tế, bảo đảm tính liên thông giữa các cơ sở khám, chữa bệnh. Đồng thời, các hệ thống AI cần hoạt động minh bạch, có khả năng giải thích kết quả nhằm bảo đảm tuân thủ nguyên tắc y học dựa trên bằng chứng. Việc xây dựng niềm tin của người bệnh và cân đối chi phí đầu tư cũng là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả triển khai.