Các xã ven đô đổi mới giải pháp xử lý “điểm nghẽn” trước áp lực đô thị hóa

Theo ghi nhận của phóng viên, tại xã Hoài Đức, vấn đề được quan tâm nhất là tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè trên các tuyến giao thông huyết mạch như đường tỉnh 422 và đường ĐH06. Dù đã được nhắc nhở nhiều lần, các hành vi dựng mái che, bày bán hàng hóa, tập kết vật liệu xây dựng trái phép vẫn tái diễn, gây mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Trước thực trạng đó, Ban Chỉ đạo xử lý 5 điểm nghẽn của xã Hoài Đức đã quyết định triển khai đợt tổng ra quân quy mô lớn. Mục tiêu của chiến dịch không chỉ dừng lại ở việc cắt tỉa, tháo dỡ các hạng mục vi phạm mà còn hướng tới việc trả lại không gian thông thoáng, an toàn tuyệt đối cho người đi bộ và phương tiện cơ giới.

Lãnh đạo xã Hoài Đức cho biết, theo kế hoạch của UBND xã, lực lượng chức năng của địa phương sẽ kiểm tra quyết liệt, đồng bộ, toàn diện trên toàn địa bàn xã; phát hiện, xử lý 100% các hành vi vi phạm trên lĩnh vực trật tự an toàn giao thông, trật tự công cộng, trật tự đô thị để tạo tính răn đe; kiên quyết xóa bỏ các điểm vi phạm về chiếm dụng vỉa hè, lòng đường để làm nơi kinh doanh buôn bán, trông giữ phương tiện, trả lại nguyên trạng hè phố với phương châm "giành lại vỉa hè phong quang, sạch đẹp cho người đi bộ".

Thông qua kiểm tra sẽ đôn đốc đánh giá đúng thực trạng tình hình; phát hiện những sơ hở, thiếu sót để kịp thời kiến nghị UBND thành phố, các cơ quan hữu quan khắc phục nhằm nâng cao trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương và các ngành có liên quan trong việc quy hoạch cấp phép, quản lý, xử lý vi phạm; nâng cao hiệu quả công tác của các cơ quan chức năng, tránh tình trạng "đánh trống bỏ dùi".

Trong khi đó, tại xã Dương Hòa - một đơn vị hành chính mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập nhiều xã cũ nên áp lực quản lý trật tự đô thị cũng không hề nhỏ. Với quy mô dân số và không gian phát triển mở rộng, địa phương phải đối mặt với yêu cầu đồng bộ hóa hạ tầng, tổ chức lại không gian đô thị và kiểm soát trật tự xây dựng, kinh doanh.

Vấn đề trật tự đô thị được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài, chính quyền xã Dương Hòa đã xây dựng kế hoạch tổng thể với yêu cầu rõ người, rõ việc, rõ địa bàn, rõ tiến độ và rõ kết quả; đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể tới từng lực lượng, từng khu vực.

Thậm chí, lãnh đạo xã thường xuyên trực tiếp kiểm tra, đôn đốc và chỉ đạo các lực lượng chức năng triển khai đồng bộ các giải pháp. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện được kịp thời tháo gỡ, bảo đảm tiến độ và hiệu quả công việc.

Trưởng phòng Kinh tế xã Dương Hòa Đinh Văn Âu cho biết, trong quý I-2026, xã đã tiến hành vận động quần chúng nhân dân tự giác tháo dỡ 30 biển hiệu, quảng cáo; 132 mái che, mái vẩy; 11 khung ngang đường; di chuyển, dọn vệ sinh 230 chậu, cây cảnh lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; phối hợp tổ chức cắt tỉa cây xanh 3 tuyến đường; tuyên truyền, giải toả, duy trì đường thông thoáng, “sáng, xanh, sạch, đẹp”...

Cũng trong quý đầu năm 2026, xã Dương Hòa đã tổ chức tuần tra kiểm soát, phát hiện xử phạt vi phạm hành chính đối với 72 trường hợp với các lỗi bày bán hàng hoá nhỏ lẻ trên lòng đường, vỉa hè; sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để kinh doanh dịch vụ ăn uống...

Không chỉ tập trung vào quản lý, xã Dương Hòa còn chú trọng yếu tố phát triển bền vững, gắn trật tự đô thị với bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh và nâng cao chất lượng sống của người dân. Đây được xem là hướng đi căn cơ, giúp hạn chế phát sinh các vi phạm mới trong tương lai. Tuy nhiên, vai trò của người dân trong việc chấp hành pháp luật, giữ gìn không gian công cộng là yếu tố then chốt. Khi ý thức cộng đồng được nâng lên, các giải pháp quản lý mới phát huy hiệu quả lâu dài.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển đô thị theo hướng hiện đại, thông minh, các giải pháp xử lý “điểm nghẽn” tại xã Hoài Đức và Dương Hòa cho thấy tín hiệu tích cực từ cách làm quyết liệt, đồng bộ đến tư duy quản lý đổi mới. Đây chính là nền tảng quan trọng để các xã ven đô từng bước tháo gỡ “điểm nghẽn”, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị văn minh, kỷ cương...

Tuy nhiên, những thách thức vẫn còn hiện hữu. Áp lực đô thị hóa tiếp tục gia tăng, trong khi hạ tầng chưa theo kịp nhu cầu thực tế. Sinh kế của một bộ phận người dân vẫn gắn với kinh doanh nhỏ lẻ, khiến việc xử lý vi phạm cần có lộ trình và giải pháp thay thế phù hợp. Nếu không, nguy cơ tái diễn các “điểm nghẽn” là khó tránh khỏi.

Thực tiễn tại xã Hoài Đức và xã Dương Hòa cho thấy, đổi mới giải pháp không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực quản trị địa phương. Khi chính quyền chuyển từ tư duy “xử lý tình huống” sang “quản trị hệ thống”, các vấn đề đô thị sẽ được giải quyết một cách căn cơ và hiệu quả hơn.

Mặc dù còn nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện, nhưng nếu duy trì được cách tiếp cận mang tính hệ thống, lấy người dân làm trung tâm và công nghệ làm công cụ, việc tháo gỡ “điểm nghẽn” trật tự đô thị không chỉ là mục tiêu khả thi, mà còn có thể trở thành động lực để nâng cấp toàn diện năng lực quản trị ở cấp cơ sở.