Cần thay đổi nhận thức về hành vi xả nước thải bừa bãi
Tình trạng người dân thiếu ý thức xả nước thải sinh hoạt trực tiếp ra vỉa hè, lòng đường diễn ra khá phổ biến tại nhiều tuyến phố trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Không chỉ gây mất vệ sinh môi trường, mất mỹ quan đô thị, hoạt động này còn khiến rác, bùn đất theo dòng nước thải bồi lắng tại các hố ga, cản trở dòng chảy, làm suy giảm khả năng tiêu thoát nước của hệ thống thoát nước đô thị.
Công nhân đưa máy hút chuyên dụng để hút bùn và rác thải tích tụ dưới cống tại phố Nguyễn Siêu.
Gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước
Ghi nhận thực tế của phóng viên tại nhiều tuyến phố cho thấy, tình trạng nước thải sinh hoạt xả trực tiếp ra vỉa hè cuốn theo rác vụn, cặn bẩn chảy xuống các hố ga, lâu ngày tích tụ gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước diễn ra khá phổ biến. Điển hình, tại khu vực phố Lý Nam Đế (phường Hoàn Kiếm) một số đoạn vỉa hè xuất hiện dòng nước thải đục chảy dọc theo mép đường, tập trung tại các miệng thu nước. Do bùn đất và rác thải tích tụ lâu ngày, nhiều hố ga bị bít kín khiến nước tiêu thoát chậm, thậm chí đọng lại thành vũng trên mặt đường.
Tương tự, trên các tuyến phố có nhiều hộ kinh doanh, buôn bán như Hàng Mã, Hàng Mành thuộc phường Hoàn Kiếm, việc xả nước thải ra vỉa hè trong quá trình vệ sinh cửa hàng, rửa hàng hóa cũng không hiếm. Nước thải từ các hoạt động sinh hoạt, kinh doanh được đổ thẳng ra vỉa hè rồi tràn xuống các miệng cống thoát nước, kéo theo rác vụn và lá cây. Một số miệng thu nước trên tuyến phố này thường xuyên bị bùn và rác bám kín, khiến dòng chảy bị cản trở. Khi có mưa, nước không thoát kịp dễ gây ứ đọng cục bộ.
Tình trạng trên cũng được ghi nhận tại phố Hoàng Hoa Thám (phường Tây Hồ). Một số hộ kinh doanh đặt đường ống dẫn nước thải trực tiếp ra vỉa hè thay vì đấu nối đúng quy định vào hệ thống thoát nước. Điều này khiến nhiều đoạn vỉa hè luôn trong tình trạng ẩm ướt, bốc mùi khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân và mỹ quan đô thị.
Trong khi đó, tại phố Hàm Long (phường Cửa Nam), nhiều hố ga ven đường bị rác và bùn đất bồi lắng, nước thải đọng lại quanh miệng cống tạo thành các vệt nước đen kéo dài. Chị Lê Kim Phượng, một người dân sinh sống tại phố Hàm Long cho biết: “Tại nhiều đoạn vỉa hè, tình trạng nước đọng thường xuyên xảy ra do các hộ kinh doanh xả thải trực tiếp, khiến hè phố lúc nào cũng nhớp nháp, mất vệ sinh”.
Cần thường xuyên kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm
Giám đốc Xí nghiệp Thoát nước số 1 (Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hà Nội) Hoàng Thế Hùng cho biết, tình trạng người dân xả nước thải sinh hoạt trực tiếp ra vỉa hè, lòng đường trên địa bàn thành phố Hà Nội diễn ra không hiếm. Nhiều đoạn vỉa hè bị nước thải tràn lên bề mặt nên công nhân phải khơi thông hệ thống thoát nước liên tục. "Việc xử lý hố ga bị bít tắc tại nhiều tuyến phố phải thực hiện thường xuyên. Chỉ cần một lượng rác nhỏ bít miệng thu nước cũng có thể khiến dòng chảy bị cản trở. Vì vậy, công nhân phải sử dụng máy hút chuyên dụng để làm sạch bùn đất và rác thải tích tụ trong hệ thống cống, bảo đảm khả năng tiêu thoát nước cho khu vực", ông Hoàng Thế Hùng nói.
Theo ông Hoàng Thế Hùng, ngoài nhiệm vụ duy tu, nạo vét và vận hành hệ thống thoát nước, lực lượng công nhân của xí nghiệp thường xuyên kiểm tra các tuyến phố, phát hiện và báo cáo chính quyền địa phương xử lý những trường hợp vi phạm. Kết quả thực tế, trong những tháng đầu năm 2026, chính quyền địa phương đã lập biên bản và xử phạt một số trường hợp xả nước thải không đúng quy định.
Cụ thể, ngày 25-2, bà Đỗ Ngọc Ánh, ở số 82 phố Hàng Mã (phường Hoàn Kiếm) có hành vi đổ, xả nước thải ra vỉa hè gây ảnh hưởng đến môi trường đô thị. Sau khi kiểm tra, lập biên bản, UBND phường Hoàn Kiếm đã ban hành quyết định xử phạt hành chính 3 triệu đồng đối với bà Đỗ Ngọc Ánh về hành vi trên. Cùng ngày, tại số 6C phố Cửa Đông, bà Phạm Ngọc Mai Thi cũng bị phường Hoàn Kiếm xử phạt 3 triệu đồng do có hành vi xả nước thải ra vỉa hè, vi phạm quy định về bảo vệ môi trường. Bên cạnh việc xử phạt, lực lượng chức năng yêu cầu các cá nhân vi phạm chấm dứt hành vi xả thải sai quy định, đồng thời thực hiện đấu nối nước thải vào hệ thống thoát nước. Các trường hợp này đều vi phạm quy định tại điểm D, Khoản 2, Điều 25 Nghị định số 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. "Trên thực tế, để hệ thống thoát nước hoạt động hiệu quả, ngoài nỗ lực của lực lượng duy tu, rất cần sự hợp tác và ý thức của người dân. Nếu người dân tuân thủ quy định và không xả thải bừa bãi, hệ thống thoát nước sẽ hoạt động hiệu quả hơn, đô thị sẽ sạch, đẹp, văn minh hơn", ông Hoàng Thế Hùng nhấn mạnh.
Có thể thấy, hệ thống thoát nước đô thị phát huy hiệu quả không chỉ nhờ việc duy tu thường xuyên và vận hành đúng chức năng mà còn phụ thuộc vào ý thức của người dân trong việc xả thải đúng quy định. Đây là yếu tố quan trọng để hạn chế nguy cơ tắc nghẽn hệ thống thoát nước và bảo đảm môi trường đô thị, nhất là vào mùa mưa bão.
