Bác sĩ của bạn: Bệnh lý cột sống đang có xu hướng trẻ hóa

Về vấn đề này, PGS, TS Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm), phụ trách Khoa Phẫu thuật Cột sống, chia sẻ: Mới đây, Bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị cho một nữ bệnh nhân còn khá trẻ (41 tuổi) có khối thoát vị đã chèn tới 2/3 tủy sống, nguy cơ liệt rất cao.

Trường hợp bệnh nhân là điển hình của xu hướng trẻ hóa bệnh lý cột sống, đặc biệt ở người làm việc văn phòng. Bệnh nhân có dấu hiệu “báo động đỏ” như đau liên tục 24/24 giờ, lan vào giấc ngủ, cổ co cứng, tay yếu-biểu hiện chèn ép tủy cổ nguy hiểm. Khi tổn thương đã ảnh hưởng đến tủy sống, thời gian can thiệp rất hạn chế, nguy cơ liệt cao nếu chậm trễ. Được giải thích kỹ lưỡng hướng điều trị, bệnh nhân đã lựa chọn phẫu thuật. Sau một tháng tái khám, bệnh nhân gần như hết hẳn cơn đau cổ vai gáy.

Khi nói đến các yếu tố nguy cơ hiện nay của bệnh lý cột sống, đặc biệt là thoát vị đĩa đệm, không thể không nhắc đến lối sống hiện đại, mọi người quen ngồi lâu làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh lý cột sống. Tiếp đến là tình trạng thừa cân, béo phì và thói quen ít vận động, không bảo đảm khối lượng vận động tối thiểu mỗi ngày. Để phòng các bệnh lý về cột sống, mỗi người nên duy trì ít nhất 30 phút tập luyện, trong đó có thể kết hợp khoảng 4-5 phút vận động cường độ cao ngắt quãng, đồng thời cần xây dựng chế độ ăn hợp lý, kiểm soát cân nặng, hạn chế thức khuya, mất ngủ và căng thẳng kéo dài. Đối với nam giới, việc sử dụng rượu, bia, thuốc lá cũng góp phần làm tăng áp lực lên cột sống, khiến đĩa đệm thoái hóa sớm.

Thoái hóa đĩa đệm thực chất là quá trình mất nước diễn ra rất sớm, bắt đầu từ khoảng sau tuổi 20. Đĩa đệm vốn cần bảo đảm vừa có độ vững chắc, vừa mềm mại để hấp thu lực khi cơ thể vận động như đi, đứng, nhảy. Các lực tác động theo trục dọc sẽ được phân tán theo chiều ngang và triệt tiêu. Tuy nhiên, khi đĩa đệm bị mất nước sẽ trở nên khô và giòn, khả năng đàn hồi suy giảm, khiến nguy cơ rách, nứt hoặc vỡ đĩa đệm tăng lên. Những tác động đột ngột như xoắn, vặn mạnh có thể làm đĩa đệm bị tổn thương, dẫn tới thoát vị. Trong nhiều trường hợp khác, chiều cao đĩa đệm giảm dần, kéo theo hàng loạt hệ lụy liên quan đến bệnh lý thoái hóa cột sống về sau.

Đáng chú ý, nguy cơ này phổ biến ở người béo phì. Ở nhóm này, dù khối lượng cơ thể lớn nhưng chủ yếu là mỡ, trong khi khối cơ trung tâm-yếu tố quan trọng giúp nâng đỡ cột sống-lại rất thấp, không đủ khả năng chịu tải. Béo phì còn kéo theo hàng loạt rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng acid uric... Những tình trạng này làm gia tăng nồng độ các hormone như insulin và estrogen vốn có vai trò thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể. Sự kết hợp của viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống khớp, dây chằng và đĩa đệm, đẩy nhanh quá trình thoái hóa.