Thiếu nhân công, nhiều cửa hàng Hàn Quốc chuyển sang dùng robot
Robot pha cà phê, quầy thanh toán tự phục vụ và những cửa hàng không có bất kỳ nhân viên nào đang ngày càng phổ biến tại Hàn Quốc, khi các chủ kinh doanh tìm cách cắt giảm chi phí nhân công và đối phó tình trạng thiếu lao động do dân số già hóa.
Từ quán cà phê, tiệm mì ramen đến cửa hàng hoa, cửa hàng thú cưng hay cửa hàng thời trang, mô hình không người phục vụ đang phát triển nhanh trên khắp Hàn Quốc. Các cửa hàng này thường hoạt động 24/24 và dựa vào hệ thống tự phục vụ cùng ý thức tự giác của khách hàng.
Theo Cơ quan Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Hàn Quốc, đến cuối năm 2024 cả nước có khoảng 9.000 cửa hàng không người phục vụ. Trong khi đó, Samsung Card cho biết số lượng mô hình này có thể tăng gấp 4 lần vào năm 2025 so với năm 2020.
Robot phục vụ đang ngày càng phổ biến tại Hàn Quốc. Ảnh: Pexels
Ông Kim Dongjin, Giám đốc điều hành Lounge X, cho biết việc tuyển dụng nhân viên pha chế, đặc biệt là lao động trẻ ở độ tuổi 20, ngày càng khó khăn.
Tại các quán cà phê của Lounge X, một cánh tay robot mang tên "Baris" đảm nhiệm việc pha chế đồ uống như Americano hay matcha latte theo đơn đặt hàng từ các ki-ốt tự phục vụ.
Hiện công ty vận hành 8 quán cà phê hoàn toàn không có nhân viên, chủ yếu tại Seoul. Ngoài ra, doanh nghiệp vẫn duy trì 4 cửa hàng có nhân viên phục vụ.
Các cửa hàng không người phục vụ đã xuất hiện ở nhiều quốc gia như Anh và Mỹ, chủ yếu dưới dạng siêu thị hoặc cửa hàng tiện lợi không có thu ngân. Tuy nhiên, tại Hàn Quốc, mô hình này đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực kinh doanh khác.
Theo các chủ cửa hàng, nguyên nhân chính là chi phí lao động ngày càng tăng và việc tuyển dụng nhân viên trở nên khó khăn. Bên cạnh đó, tỷ lệ tội phạm vặt thấp và ý thức chấp hành của người dân giúp mô hình tự phục vụ vận hành tương đối hiệu quả.
Xu hướng này cũng phản ánh thách thức nhân khẩu học của Hàn Quốc. Quốc gia này đang già hóa nhanh chóng và có tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới, khiến nguồn lao động ngày càng thu hẹp. Chính phủ Hàn Quốc dự báo dân số nước này sẽ giảm từ 51,8 triệu người hiện nay xuống còn khoảng 36,2 triệu người vào năm 2072.
Ông Kim, người có hơn 20 năm kinh nghiệm trong ngành cà phê, cho biết Lounge X ban đầu thử nghiệm mô hình kết hợp giữa robot và một hoặc hai nhân viên tại mỗi cửa hàng.
Hiện nay, mỗi cửa hàng chỉ cần một nhân viên ghé qua khoảng một giờ vào buổi sáng để bổ sung hạt cà phê, bánh ngọt và dọn dẹp trước khi robot tiếp quản toàn bộ hoạt động còn lại trong ngày.
Theo ông, doanh thu của các cửa hàng có nhân viên vẫn cao hơn, nhưng chi phí vận hành thấp giúp các cửa hàng không người phục vụ đạt tỷ suất lợi nhuận trên 40%, cao hơn nhiều so với mức 10-15% của các cửa hàng truyền thống.
Bà Hyun Sun-joo, chủ một cửa hàng mì ramen không người phục vụ, cho biết bà tiếp quản cửa hàng từ năm ngoái để kiếm thêm thu nhập sau nhiều năm làm nội trợ.
Khách đến đây tự lấy mì ăn liền từ kệ, thêm nước nóng và lựa chọn các loại topping theo sở thích trước khi thanh toán. Theo bà Hyun, mô hình này giúp bà dễ dàng cân bằng giữa công việc kinh doanh và chăm sóc gia đình vì không phải quản lý nhân viên.
