Cục XII: Chủ động nắm tình hình, lựa chọn đúng trọng tâm thanh tra
Từ việc rà soát, điều chỉnh kế hoạch thanh tra năm 2026 đến tăng cường nắm tình hình khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, Cục XII đang từng bước đổi mới cách tiếp cận, tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực cần thiết, hạn chế chồng chéo và nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra.
Toàn cảnh buổi làm việc của Phó Tổng Thanh tra Phạm Thành Ngại với Cục XII ngày 23/9. Ảnh: TH
Ông Nguyễn Đức Cường, Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục XII cho biết, trong 9 tháng năm 2026, lãnh đạo Cục XII bám sát chỉ đạo của Đảng ủy Thanh tra Chính phủ và lãnh đạo Thanh tra Chính phủ chủ động triển khai các nhiệm vụ được giao.
Công tác quản lý, điều hành thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Tinh thần “làm hết việc chứ không hết giờ” được duy trì, góp phần nâng cao trách nhiệm, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, tiến độ và hiệu quả công việc.
Về công tác thanh tra, Cục trưởng Cục XII cho biết, theo Kế hoạch thanh tra năm 2026 được ban hành tại Quyết định số 1176/QĐ-TTCP ngày 14/11/2025 của Tổng Thanh tra Chính phủ, Cục được giao chủ trì 6 cuộc thanh tra, gồm 5 cuộc chính thức và 1 cuộc dự phòng.
Ngay từ đầu năm, Cục đã thành lập 4 tổ thu thập thông tin, xây dựng đề cương và tổ chức khảo sát phục vụ các cuộc thanh tra theo kế hoạch.
Tuy nhiên, cùng với việc triển khai kế hoạch, Cục XII chủ động rà soát với Kế hoạch kiểm toán năm 2026 của Kiểm toán Nhà nước để tránh chồng chéo. Trên cơ sở rà soát, Cục đã báo cáo lãnh đạo Thanh tra Chính phủ đề xuất dừng thực hiện 2 đoàn thanh tra do có nội dung trùng với kế hoạch kiểm toán; đồng thời giữ nguyên 1 đoàn và bổ sung nội dung quản lý tài chính vào phạm vi thanh tra. Đó là đoàn thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, triển khai, thực hiện nhiệm vụ về viễn thông, công nghệ thông tin và công tác quản lý tài chính tại Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT).
Đến nay, Cục đã hoàn thiện báo cáo kết quả thu thập thông tin, tài liệu và báo cáo lãnh đạo Thanh tra Chính phủ; sau khi có chỉ đạo, sẽ tổ chức triển khai đoàn thanh tra tại VNPT.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Phạm Thành Ngại. Ảnh: TH
Bên cạnh các cuộc thanh tra theo kế hoạch, Cục XII tiếp tục phối hợp với các đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ tham gia nhiều đoàn thanh tra đột xuất, cấp bách, trong đó có thanh tra diện rộng về hoạt động kinh doanh xăng dầu; thanh tra việc chấp hành pháp luật về quản lý, khai thác quỹ nhà đất được giao đối với Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội; thanh tra chuyên đề về quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại các tỉnh miền Nam.
Cục cũng đã đề xuất Tổng Thanh tra Chính phủ giao chủ trì một đoàn thanh tra về xử lý rác thải theo kế hoạch do Cục VIII đề xuất.
Một điểm đáng chú ý trong hoạt động của Cục XII là tăng cường công tác nắm tình hình, thu thập thông tin, dữ liệu trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Thực hiện nhiệm vụ được Tổng Thanh tra Chính phủ giao, Cục XII đã thành lập Tổ công tác nắm tình hình, thu thập thông tin, dữ liệu liên quan đến lĩnh vực khoa học và công nghệ; tổ chức triển khai việc thu thập, tổng hợp và định kỳ báo cáo.
Cục đã có báo cáo về tình hình lĩnh vực khoa học và công nghệ, đồng thời tham mưu Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cung cấp thông tin, tài liệu.
Ông Nguyễn Đức Cường, Cục trưởng Cục XII. Ảnh: TH
Trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Cục XII đã tham gia rà soát những dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ. Cục đã tổ chức 2 cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ để rà soát 2 dự án liên quan đến Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và hiện đại hóa hệ thống thông tin của Cục Sở hữu trí tuệ.
Theo Cục trưởng, hoạt động này cho thấy công tác thanh tra ngày càng gắn chặt hơn với việc nắm tình hình trước khi quyết định thanh tra. Thay vì chỉ chờ đến khi cuộc thanh tra được đưa vào kế hoạch, việc thu thập thông tin, dữ liệu từ sớm giúp đơn vị có thêm cơ sở đánh giá tình hình, nhận diện vấn đề và lựa chọn nội dung cần tập trung; hạn chế chồng chéo, tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực cần thiết và góp phần cảnh báo sớm nguy cơ trong quá trình thực hiện chính sách.
Đáng chú ý, trong 9 tháng, Cục XII đã tham gia góp ý 7 dự án luật, 15 dự thảo nghị định, 48 dự thảo thông tư, quyết định của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng nhiều dự thảo quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến công nghệ số, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.
Việc tham gia từ quá trình xây dựng chính sách giúp Cục có điều kiện tiếp cận sớm những vấn đề mới đặt ra trong quản lý nhà nước, đồng thời tạo cơ sở để nghiên cứu, lựa chọn những nội dung cần tiếp tục theo dõi khi chính sách được tổ chức thực hiện.
Phó Tổng Thanh tra Phạm Thành Ngại chụp ảnh với tập thể lãnh đạo Cục XII. Ảnh: TH
Tại buổi làm việc với Cục XII về kết quả thực hiện Kế hoạch thanh tra năm 2026 và định hướng chương trình, kế hoạch thanh tra năm 2027 ngày 23/9, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Phạm Thành Ngại yêu cầu Cục nghiên cứu, nắm tình hình việc triển khai các chủ trương, chính sách mới, trong đó chú trọng việc phân bổ, sử dụng nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; mua sắm, sử dụng thiết bị, phần mềm và những nội dung liên quan đến chuyển đổi số.
Trên cơ sở yêu cầu đó, Cục đã báo cáo, xin ý kiến lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và gửi đề xuất nội dung xây dựng định hướng chương trình thanh tra, kế hoạch thanh tra năm 2027; trong đó tập trung vào thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước trong chấp hành chính sách, pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; quản lý, sử dụng nguồn lực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; cùng một số lĩnh vực như bưu chính, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm hàng hóa và sở hữu trí tuệ.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phát triển nhanh, Cục XII tiếp tục đổi mới cách tiếp cận, lấy hiệu quả sử dụng nguồn lực và kết quả thực thi chính sách làm trọng tâm. Qua đó, hoạt động thanh tra không chỉ phát hiện bất cập mà còn góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước.
