Trí tuệ nhân tạo định hình chiến dịch bầu cử cấp bang ở Ấn Độ

Ấn Độ đang chứng kiến AI đi sâu hơn vào các chiến dịch bầu cử cấp bang, khi công nghệ này không chỉ xuất hiện như một yếu tố phụ trợ mà đã được đưa vào nhiều khâu vận động cử tri.

Trong các cuộc bầu cử hội đồng lập pháp diễn ra tại Tamil Nadu, Kerala, Tây Bengal, Assam và Lãnh thổ Liên bang Puducherry trong tháng Tư, AI được sử dụng từ sản xuất nội dung, dịch thuật, sao chép giọng nói đến phân tích dữ liệu và điều chỉnh thông điệp tranh cử.

Điểm đáng chú ý là AI hiện không chỉ phục vụ truyền thông bề nổi mà đã đi vào bộ máy vận hành hằng ngày của các đảng phái. So với cuộc bầu cử Lok Sabha năm 2024, khi nhiều ứng dụng còn mang tính thử nghiệm, các cuộc bầu cử cấp bang năm nay cho thấy công nghệ này đã được dùng rộng hơn và có tổ chức hơn.

Ông Prachir Singh, nhà phân tích nghiên cứu cấp cao của Counterpoint Research, công ty nghiên cứu thị trường công nghệ, cho biết AI đã chuyển từ vị trí bên lề sang vai trò nổi bật hơn trong các chiến dịch.

“Trí tuệ nhân tạo đã chuyển từ bên lề sang xu hướng chủ đạo trong các chiến dịch tranh cử chính trị cho cuộc bầu cử hội đồng lập pháp năm 2026,” ông Prachir Singh chia sẻ.

Theo ông, Tamil Nadu là bang đi đầu, trong khi Tây Bengal, Assam và Kerala cũng đang mở rộng các phòng tác chiến kỹ thuật số để phục vụ vận động cử tri.

Các phòng tác chiến kỹ thuật số là nơi các đảng theo dõi tâm lý cử tri, sản xuất nội dung và điều phối thông điệp trên môi trường mạng.

Bà Pramila Krishnan, nhà báo của The Federal, cơ quan báo chí có trụ sở tại Chennai, cho biết tại Tamil Nadu, các đảng không còn xem AI là công cụ phụ, mà đã dùng công nghệ này để xây dựng thông điệp, khuếch đại phát biểu của lãnh đạo và nhanh chóng biến những khoảnh khắc tranh cử thành nội dung số.

Theo bà, các trung tâm kỹ thuật số có AI hiện gần như ngang vai trò với lực lượng vận động ở cơ sở.

AI cũng không còn chỉ dừng ở khâu truyền thông. Ông Vivek Singh Bagri, Giám đốc Leadtech, công ty tư vấn chính trị, cho biết công nghệ này hiện được sử dụng không chỉ ở trụ sở đảng mà còn ở cấp quản lý khu vực bầu cử, trợ lý địa phương và các đơn vị vận động nhỏ hơn.

Theo ông, các nhóm này dùng AI để tạo video ngắn, lồng tiếng, dựng hình đại diện và hỗ trợ phân tích dữ liệu cử tri.

“Việc nhắm mục tiêu vi mô sẽ hiệu quả hơn với trí tuệ nhân tạo,” ông Bagri nói.

Một thay đổi đáng chú ý trong mùa bầu cử này là khả năng cá nhân hóa thông điệp. Các chiến dịch hiện dùng dữ liệu từ danh sách cử tri, danh sách người hưởng trợ cấp phúc lợi và hành vi trên mạng xã hội để xác định nhóm cử tri có thể bị tác động, từ đó gửi nội dung phù hợp theo từng địa bàn, độ tuổi hoặc vấn đề được quan tâm.

AI không thể khẳng định chắc chắn ai sẽ thay đổi lá phiếu, nhưng đang được dùng để dự đoán nhóm cử tri nào dễ tiếp nhận thông điệp hơn.

Tamil Nadu là nơi xu hướng này thể hiện rõ nhất. Tại bang miền Nam này, đảng Dravida Munnetra Kazhagam (DMK) và đảng Tamilaga Vettri Kazhagam (TVK), do diễn viên kiêm chính trị gia C Joseph Vijay lãnh đạo, liên tục xuất hiện trên không gian số với video ngắn, meme và nội dung có sử dụng AI.

Bên cạnh việc đẩy nhanh sản xuất nội dung, AI còn được dùng để mở rộng tương tác với cử tri và tạo ra những sản phẩm số dễ lan truyền, kể cả các nội dung mô phỏng nhân vật quen thuộc trên chính trường.

DMK đã đưa vào vận hành cổng thông tin và ứng dụng hỗ trợ AI để tiếp nhận góp ý cho cương lĩnh tranh cử, với hơn 14.000 ý kiến gửi về ngay trong ngày đầu.

Trong khi đó, tại Kerala và Puducherry, AI chủ yếu xuất hiện qua các nội dung nhẹ hơn như hình đại diện, meme, sản phẩm tương tác và video vui nhộn.

Prateek Waghre, phụ trách chương trình và quan hệ đối tác tại Tech Global Institute, tổ chức phi lợi nhuận nghiên cứu về công nghệ, cho biết AI đang được dùng trong các cuộc bầu cử cấp bang để đẩy nhanh việc sản xuất nội dung, hỗ trợ ngôn ngữ địa phương, sao chép giọng nói, tạo hình đại diện và điều chỉnh thông điệp cho từng nhóm cử tri. Ông cũng cho biết hiện nay việc nhận biết nội dung do AI tạo ra đã khó hơn so với giai đoạn bầu cử năm 2024.

Trong khi đó, tại Assam và Tây Bengal, AI cũng xuất hiện trong một số nội dung tranh cử liên quan đến các vấn đề xã hội và bản sắc. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thông tin sai lệch lan truyền nhanh hơn trên môi trường số, nhất là trong bối cảnh bầu cử diễn ra sôi động.

Không chỉ các đảng phái, Ủy ban Bầu cử Ấn Độ cũng bắt đầu ứng dụng AI trong quá trình bầu cử. Tại Kerala, cơ quan này lần đầu dùng hệ thống giám sát bằng AI tại các điểm bỏ phiếu để theo dõi lượng cử tri và hỗ trợ quản lý hàng chờ, đồng thời sử dụng AI trong một số video tuyên truyền cho cử tri.

Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cũng gây tranh cãi. Sau đợt rà soát danh sách cử tri, Ủy ban Bầu cử bị chỉ trích vì xóa gần 52 triệu tên tại 12 bang và một vùng lãnh thổ liên bang, trong đó riêng Tây Bengal có khoảng 9,1 triệu trường hợp. Nhiều người cho rằng họ bị loại oan do lỗi chính tả nhỏ hoặc lệch dữ liệu. Tòa án Tối cao sau đó đã đặt vấn đề về cách AI được dùng để phát hiện những điểm được cho là bất hợp lý.

Dù tác động thực sự của AI tới quyết định bỏ phiếu vẫn còn là vấn đề gây tranh luận, ông Neil Shah, Phó Chủ tịch nghiên cứu của Counterpoint Research, cho rằng công nghệ này hiện không chỉ được dùng để tạo nội dung mà còn để định hướng thông điệp tới từng nhóm cử tri cụ thể.

“Điều này hiệu quả vì phần lớn nhận thức của cử tri được hình thành bởi nội dung mà họ tiếp nhận trên điện thoại di động hơn là thông qua các bài phát biểu ở nơi công cộng,” ông Shah nói.

Ở chiều ngược lại, Sanjay Kumar, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Xã hội Phát triển, cho rằng kết quả bầu cử vẫn chủ yếu được quyết định trên thực địa. Theo ông, mạng xã hội và các hoạt động vận động trực tuyến chủ yếu củng cố quan điểm sẵn có của cử tri, hơn là tạo ra thay đổi lớn trong lựa chọn chính trị.