Hàng đã đầy quầy, túi tiền người dân Gaza vẫn trống rỗng
Hàng hóa đang dần trở lại các khu chợ ở Gaza sau nhiều tháng phong tỏa và khan hiếm. Thế nhưng, với phần lớn người dân, trở ngại lớn nhất không còn là tìm thực phẩm mà là kiếm đủ tiền để mua chúng.
Mỗi ngày, bà Ghadeer Nassar lại loay hoay tìm cách nuôi bảy người con trong căn phòng học chật hẹp tại Trường Mẫu Remal, nơi gia đình bà cùng nhiều người Palestine khác đang tạm trú sau khi phải rời bỏ nhà cửa vì chiến sự.
Sau nhiều tháng thiếu hụt do lệnh phong tỏa của Israel và cuộc xung đột kéo dài, các quầy hàng ở Gaza đã bắt đầu có nhiều thực phẩm hơn. Tuy nhiên, sự trở lại của nguồn cung không đồng nghĩa với việc người dân có thể tiếp cận được những mặt hàng đó.
Các lối đi trong cửa hàng của ông Maher al-Khudari chật kín hàng hóa, nhưng phần lớn người Palestine ở Gaza không đủ khả năng chi trả để mua. Ảnh: Omar Al-Shtaywi/Al Jazeera.
"Tôi không mua những gì mình muốn, mà mua những gì mình có đủ tiền để trả", bà Nassar nói.
Gia đình bà vốn đã sống chật vật trước khi chiến tranh nổ ra. Chồng bà chỉ kiếm sống bằng những công việc thời vụ với thu nhập ít ỏi, có ngày chỉ được 7-10 shekel (khoảng 2-3 USD). Khi chiến sự bùng phát, nguồn thu nhập mong manh ấy cũng biến mất.
Để cầm cự, bà lần lượt bán nhẫn cưới, điện thoại của chồng và thậm chí phải đổi lương thực. Có lần, bà đổi 1 kg gạo lấy 4 kg đậu lăng chỉ để kéo dài bữa ăn cho cả gia đình.
Chỉ còn đủ tiền mua những thứ tối thiểu
Ông Maher al-Khudari, chủ một cửa hàng tại Thành phố Gaza, cho biết nguồn hàng hiện đã dồi dào hơn trước nhưng sức mua của người dân lại giảm mạnh.
Chi phí nhập khẩu và vận chuyển khiến giá cả vẫn ở mức cao, trong khi phần lớn cư dân đã mất việc làm, cạn kiệt tiền tiết kiệm và phụ thuộc vào viện trợ.
"Nhiều người muốn mua chịu, nhưng nếu tôi đồng ý với tất cả, cửa hàng cũng không thể tồn tại," ông nói.
Theo ông, thói quen mua sắm đã thay đổi hoàn toàn. Những khách hàng từng mua cả kilogram rau giờ chỉ mua vài cọng, còn bánh kẹo hay đồ ăn vặt gần như trở thành mặt hàng xa xỉ.
"Điều đáng buồn là nhiều người thậm chí không đủ tiền mua một ổ bánh mì," ông chia sẻ.
Hàng hóa có, sức mua không
Theo Chương trình Lương thực Thế giới (WFP), lượng hàng hóa thương mại và viện trợ vào Gaza đã tăng trong hai tháng gần đây. Tuy nhiên, số hộ gia đình không đủ khả năng mua thực phẩm cũng tăng theo.
Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân nằm ở sự sụp đổ của nền kinh tế địa phương. Hàng nghìn doanh nghiệp đóng cửa, việc làm biến mất, còn phần lớn người dân phải sống dựa vào cứu trợ.
Dữ liệu của Liên Hợp Quốc cho thấy, chỉ số giá thực phẩm tại Gaza hiện cao hơn 102% so với trước chiến tranh, trong khi thu nhập của nhiều hộ gia đình gần như bằng không.
Theo nhà kinh tế Palestine Mohammed Abu Jiab, vấn đề lớn nhất hiện nay không phải là thiếu hàng hóa mà là thiếu tiền mặt trong nền kinh tế.
Ông cho rằng, các khu chợ đầy hàng không phản ánh sự phục hồi kinh tế, bởi sức mua đã sụp đổ sau khi hàng nghìn gia đình mất việc và cạn kiệt tài sản. Muốn kinh tế hồi phục, Gaza cần việc làm và thu nhập ổn định, chứ không chỉ cần thêm hàng hóa.
Tuy nhiên, triển vọng đó vẫn rất xa vời khi hoạt động tái thiết chưa thể triển khai trên diện rộng và phần lớn người dân vẫn phải phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo.
Với bà Ghadeer Nassar, mỗi lần đi chợ đều là một phép tính giữa những nhu cầu thiết yếu và số tiền ít ỏi còn lại.
Mới đây, cô con gái ba tuổi của bà, Sham, sau khi xuất viện vì gãy chân, đã xin mẹ một quả cam. Gia đình không đủ tiền mua, và cuối cùng người bán hàng đã tặng miễn phí cho em.
"Có những ngày tôi chỉ đun nước với một ít bột rau củ để các con uống. Không có rau, cũng chẳng có thịt", bà kể.
Điều khiến bà lo lắng nhất không chỉ là cái đói của hiện tại, mà là tương lai.
"Tôi sợ rằng đây có lẽ vẫn là những ngày dễ chịu nhất, còn những điều tồi tệ hơn vẫn đang ở phía trước".
