Ả Rập Xê Út rút khỏi nền tảng thanh toán xuyên biên giới do Trung Quốc dẫn đầu
Ả Rập Xê Út đã rút khỏi mBridge, nền tảng thanh toán xuyên biên giới sử dụng tiền kỹ thuật số do Trung Quốc và một số ngân hàng trung ương phát triển, trong bối cảnh hệ thống này được xem là một nỗ lực nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng USD trong thanh toán quốc tế.
mBridge sử dụng công nghệ blockchain để cho phép các ngân hàng trung ương thực hiện giao dịch trực tiếp bằng tiền kỹ thuật số, qua đó rút ngắn thời gian và giảm chi phí giao dịch ngoại hối, đồng thời hạn chế vai trò của các đồng tiền trung gian.
Nền tảng này từng gây lo ngại tại Mỹ do khả năng cho phép các bên tham gia thực hiện thanh toán ngoài những hệ thống truyền thống như SWIFT – mạng lưới thanh toán quốc tế hiện đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu.
mBridge được phát triển nhằm tạo điều kiện cho các ngân hàng trung ương thực hiện thanh toán xuyên biên giới bằng tiền kỹ thuật số. Ảnh: Xinhua.
Ả Rập Xê Út tham gia mBridge với tư cách thành viên quan sát từ năm 2023 và trở thành thành viên tích cực vào năm 2024, cùng Trung Quốc, Hồng Kông (Trung Quốc), Thái Lan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS).
Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương Ả Rập Xê Út (SAMA) xác nhận với Financial Times rằng nước này đã hoàn tất giai đoạn tham gia dự án vào ngày 13/5/2025, đúng theo kế hoạch ban đầu. Sau thời điểm này, SAMA không còn là thành viên tham gia dự án.
SAMA cho biết, ngân hàng đã tham gia phát triển phiên bản cơ bản của nền tảng, đồng thời thực hiện giai đoạn “chứng minh khái niệm” (PoC) trong năm 2024. Sau khi hoàn thành PoC, SAMA kết thúc vai trò trong dự án.
Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết sẽ không chính xác nếu suy diễn rằng quyết định của Riyadh xuất phát từ sức ép của Mỹ, bởi ngay từ đầu mức độ tham gia của SAMA đã tương đối hạn chế. Tuy nhiên, nguồn tin này cũng cho biết ngân hàng trung ương Ả Rập Xê Út vẫn tiếp tục theo dõi dự án theo phương thức kín đáo hơn.
BIS cũng rời mBridge vào tháng 10/2024. Trước đó, Financial Times đưa tin Washington gây sức ép buộc tổ chức này rút khỏi dự án. Tuy nhiên, Agustín Carstens, Tổng giám đốc BIS khi đó, khẳng định tổ chức đã “hoàn tất vai trò” trong dự án và bàn giao cho các ngân hàng trung ương đối tác, không phải do dự án thất bại hay vì các yếu tố chính trị.
Việc Ả Rập Xê Út rút khỏi mBridge diễn ra trong bối cảnh Mỹ ngày càng cảnh giác với những sáng kiến có thể làm giảm vai trò của đồng USD. Tổng thống Donald Trump từng đe dọa áp thuế 100% đối với các nước BRICS nếu khối này thúc đẩy các giải pháp thay thế đồng bạc xanh.
Theo Eswar Prasad, giáo sư tại Đại học Cornell và nghiên cứu viên cấp cao tại Brookings, các sáng kiến như mBridge có thể mang lại lợi ích kinh tế cho nhiều đồng minh của Mỹ bằng cách giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính do USD chi phối. Tuy nhiên, các nước này cũng nhạy cảm trước phản ứng của Washington nếu những sáng kiến đó bị xem là làm suy yếu vị thế của đồng USD hoặc thúc đẩy vai trò của nhân dân tệ.
Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Thái Lan, PBoC, Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hồng Kông và Ngân hàng Trung ương UAE hiện chưa bình luận về vấn đề này. Cơ quan Quản lý Tiền tệ Ma Cao gia nhập mBridge trong năm nay và chính thức triển khai hệ thống vào tháng 6.
