Thị trường việc làm Mỹ “mắc kẹt” trong trạng thái đóng băng

Thị trường lao động lệch hướng

Những tác động lan tỏa về kinh tế từ cuộc xung đột đã khiến tuyến vận chuyển chiến lược bị bóp nghẹt, giá dầu tăng vọt làm gián đoạn chuỗi cung ứng và đẩy chi phí xăng dầu lên cao. 

Nỗi lo lạm phát gia tăng, cùng với sự bất định đang trở thành một trong những yếu tố bóp nghẹt thị trường lao động.

“Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa và giá dầu duy trì trên 100 USD đến hết tháng 4, thì đây sẽ là một bước ngoặt. Khi đó, chúng ta sẽ phải đối mặt với một nền kinh tế hoàn toàn khác, và sa thải sẽ quay trở lại,” Heather Long - nhà kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union nhận định. 

Trong khi đó, trạng thái thị trường lao động trì trệ, yếu ớt được dự báo sẽ còn tiếp diễn… ít nhất là trong thời điểm hiện tại.

“Những bất định đang khiến các kế hoạch tuyển dụng bị trì hoãn,” Gregory Daco, nhà kinh tế trưởng của EY-Parthenon, đã nói vào tuần trước.

Hiện tại, ông Daco dự báo nền kinh tế sẽ tăng trưởng theo kiểu “không tạo việc làm”, với số việc làm mới chỉ khoảng 20.000 mỗi tháng trong nửa đầu năm. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp (hiện ở mức 4,4%) có thể tăng dần lên khoảng 4,7% vào cuối năm.

“Với xác suất suy thoái khoảng 40%, việc tạm dừng tuyển dụng kéo dài cuối cùng có thể dẫn đến suy yếu rõ rệt hơn. Hiện tại, đây vẫn là quá trình hạ nhiệt, chưa phải là rạn nứt. Nhưng nếu bất định leo thang trở lại, những rạn nứt đó có thể xuất hiện vào cuối mùa xuân”, ông nói thêm.

“Ổn định nhưng trì trệ”

Ngay từ năm ngoái, thị trường lao động tại Mỹ đã là một trong những giai đoạn yếu nhất trong nhiều thập kỷ, nếu không tính các năm suy thoái.

Theo các ước tính chính thức mới nhất, nền kinh tế chỉ tạo thêm 116.000 việc làm trong năm 2025. Để so sánh, nền kinh tế đã tạo ra khoảng 121.000 việc làm mỗi tháng trong năm 2024 - một mức phù hợp với trung bình lịch sử.

Tuy vậy, vẫn có kỳ vọng tăng trưởng việc làm trong năm nay sẽ không còn yếu như trước.

Lạm phát được dự báo sẽ hạ nhiệt, ba đợt cắt giảm lãi suất vào cuối năm 2025 đang dần lan tỏa tác động tới toàn bộ nền kinh tế. Luật thuế mới được kỳ vọng sẽ thúc đẩy chi tiêu tiêu dùng cũng như đầu tư của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cuộc xung đột mới ở Trung Đông đang làm gia tăng chính yếu tố bất định đó.

Những bất định có thể giảm bớt khi các doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về nền kinh tế, chi phí vay vốn, thuế quan và các chính sách liên bang khác, cũng như những tiến bộ công nghệ và diễn biến địa chính trị.

“Chúng tôi chưa thấy dữ liệu nào cho thấy thị trường lao động ở Mỹ đang cải thiện mạnh hay xấu đi đáng kể. Mọi thứ vẫn khá ổn định nhưng trì trệ,” Laura Ullrich, Giám đốc nghiên cứu kinh tế tại Trung tâm nghiên cứu thị trường việc làm Indeed Hiring Lab, cho biết.

Người tiêu dùng - động lực chính của nền kinh tế - đang đối mặt chi phí cao hơn. Giá dầu đã tăng mạnh kể từ khi chiến sự bắt đầu, tăng khoảng 30 USD mỗi thùng (và có thời điểm tăng tới 50 USD/thùng).

Theo các nhà kinh tế, mỗi lần giá tăng thêm 10 USD đều kéo theo những hệ quả kinh tế đáng kể, từ làm giảm tăng trưởng GDP đến đẩy lạm phát lên cao.

Một số tác động đã xuất hiện ngay lập tức đối với người tiêu dùng Mỹ. Giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng thêm 1 USD, lên mức 3,98 USD/gallon so với trước chiến sự, theo dữ liệu của AAA.

Chi phí năng lượng tăng cao (xăng, sưởi ấm, tiện ích) có thể làm giảm thu nhập hàng năm của mỗi hộ gia đình hơn 1.350 USD.

Chi phí tăng cao cũng được dự báo chưa dừng lại ở đó. OECD dự báo lạm phát tại Mỹ có thể tăng lên 4,2% trong năm nay (so với mức 2,4% trong tháng 2, theo chỉ số giá tiêu dùng – CPI).

Các nhà kinh tế đang theo dõi sát sao khả năng chống chịu của người tiêu dùng Mỹ khi phải đối mặt không chỉ với giá xăng tăng mà còn với giá dầu cao, có thể làm tăng chi phí hàng hóa và dịch vụ của kinh tế toàn cầu.

Chi tiêu tiêu dùng chiếm khoảng 2/3 hoạt động kinh tế, vì vậy nếu suy giảm, điều đó có thể gây rủi ro cho thị trường lao động tại Mỹ.

Hàng loạt dữ liệu mới về thị trường lao động - bao gồm số liệu mới nhất về biến động nhân sự, tuyển dụng khu vực tư nhân, các thông báo sa thải và đặc biệt là báo cáo việc làm hàng tháng - sẽ được công bố trong tuần này.