Mỹ sẽ tăng thuế quan toàn cầu từ 10% lên 15%

Động thái này diễn ra sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ cho rằng Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt một loạt mức thuế cao hơn theo Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA)-vốn thường được sử dụng cho các biện pháp trừng phạt và các công cụ kinh tế khác. Nhà lãnh đạo Mỹ đã viện dẫn IEEPA để biện minh cho việc đánh thuế nhập khẩu trên diện rộng.

Theo Reuters, với tỷ lệ 6 phiếu thuận, 3 phiếu chống, các thẩm phán của Tòa án Tối cao Mỹ kết luận việc Tổng thống Donald Trump đơn phương thiết lập và thay đổi thuế quan là vi hiến vì quyền đánh thuế thuộc về Quốc hội nước này.

Phán quyết của tòa Tối cao, do Chánh án John Roberts soạn thảo, kết luận rằng IEEPA không trao cho tổng thống những quyền lực như ông Trump từng tuyên bố. Chánh án Roberts nhận được sự ủng hộ từ các thẩm phán Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett-đều do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm-và 3 thẩm phán theo khuynh hướng tự do của tòa Tối cao.

Phản ứng dữ dội trước phán quyết của tòa Tối cao, Tổng thống Donald Trump gọi các thẩm phán là "nỗi xấu hổ", đồng thời thề sẽ tiếp tục cuộc chiến thương mại toàn cầu của mình.

Các mức thuế từ 10% đến 15% mà Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố dựa trên một đạo luật riêng biệt-gọi là Điều 122-cho phép áp thuế lên đến 15% nhưng cần sự chấp thuận của Quốc hội để gia hạn sau 150 ngày. Trong lịch sử nước Mỹ, chưa có tổng thống nào viện dẫn Điều 122 và việc sử dụng nó có thể dẫn đến những thách thức pháp lý tiếp theo.

Giới chuyên gia kinh tế tỏ ra hoài nghi về khả năng Quốc hội do Đảng Cộng hòa chiếm đa số sẽ gia hạn thuế quan, bởi các cuộc thăm dò gần đây cho thấy ngày càng có nhiều người Mỹ cho rằng thuế quan là nguyên nhân gây ra giá cả tăng cao.

Nhà Trắng cho hay, thuế quan theo Điều 122 bao gồm các trường hợp miễn trừ đối với một số sản phẩm nhất định, như khoáng sản, kim loại và sản phẩm năng lượng thiết yếu.

Điều đáng nói là bất chấp phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer tuyên bố các quốc gia vẫn phải tuân thủ những thỏa thuận thuế quan đạt được với Mỹ trước đó, theo Fox News. Một ví dụ là hàng xuất khẩu sang Mỹ từ các nước như Malaysia và Campuchia sẽ tiếp tục bị đánh thuế nhập khẩu 19% như đã thỏa thuận. Trong khi đó, phán quyết mới nhất của tòa Tối cao Mỹ có thể là tin tốt đối với một số nước, như Brazil-quốc gia chưa đàm phán được thỏa thuận với Washington để giảm mức thuế nhập khẩu 40%, giờ đây có thể tạm thời chứng kiến mức thuế này giảm xuống còn 15%.

Reuters nhận định, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump về cách điều hành nền kinh tế đã liên tục sụt giảm trong suốt một năm cầm quyền. Kết quả một cuộc thăm dò của Reuters tiến hành tuần trước cho thấy, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump hiện chỉ ở mức 34%, so với 57% phản đối.

Cũng theo trang tin, khả năng chi trả vẫn là mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ. Đảng Dân chủ-chỉ cần giành thêm 3 ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ tại Hạ viện Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 năm nay để giành đa số-đổ lỗi cho thuế quan của đương kim Tổng thống đã làm trầm trọng thêm tình trạng chi phí sinh hoạt leo thang, làm suy giảm đời sống người dân Mỹ.