Khơi thông tín dụng xanh cho nền kinh tế

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phạm Văn Hoành, Tổng biên tập Báo Tài chính-Đầu tư cho biết, thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện các công cụ chính sách và cơ chế thị trường nhằm huy động nguồn lực cho quá trình chuyển đổi xanh. Việc đưa thị trường carbon trong nước vào vận hành từ ngày 29-6-2026 không chỉ đánh dấu sự hình thành một thị trường mới mà còn đặt ra yêu cầu hoàn thiện hệ sinh thái tài chính để thị trường này phát triển hiệu quả và bền vững.

“Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận một cách thực tế rằng việc hình thành thị trường carbon mới chỉ là điểm khởi đầu. Một thị trường muốn phát triển bền vững không chỉ cần có sàn giao dịch, có hàng hóa và có quy định giao dịch. Thị trường còn cần thanh khoản, dữ liệu, cơ chế xác minh, niềm tin của người mua và người bán, cũng như một hệ sinh thái tài chính đủ mạnh để hỗ trợ các chủ thể tham gia thị trường”, ông Phạm Văn Hoành nhấn mạnh.

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh cho hay, thời gian qua, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng và phát triển nền kinh tế theo hướng carbon thấp. Quá trình chuyển đổi này đặt ra nhu cầu nguồn lực rất lớn cho đầu tư đổi mới công nghệ, chuyển đổi phương thức sản xuất, sử dụng năng lượng hiệu quả và giảm phát thải khí nhà kính.

Từ góc độ ngành ngân hàng, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh cho rằng, cần nhìn nhận rõ vai trò của tín dụng xanh và thị trường các-bon trong quá trình chuyển đổi xanh. Trước hết, tín dụng xanh cung cấp nguồn vốn cho quá trình đầu tư, đổi mới công nghệ, tạo nguồn lực phát triển các ngành/lĩnh vực xanh, từ đó tạo ra kết quả giảm phát thải. Chính kết quả giảm phát thải từ các dự án được đầu tư từ nguồn vốn ngân hàng sẽ tạo ra cơ sở và hàng hóa cho sự phát triển của thị trường carbon.

Ở chiều ngược lại, thị trường carbon vận hành hiệu quả sẽ hỗ trợ doanh nghiệp có nguồn thu, dòng tiền ổn định từ kết quả giảm phát thải phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng; doanh nghiệp có điều kiện mua tín chỉ carbon để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.

Đối với hoạt động tín dụng xanh, điều quan trọng không chỉ là nguồn vốn được giải ngân cho một dự án được xác định là xanh, mà còn là kiểm định kết quả về tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và bảo vệ môi trường của khách hàng vay vốn. Việc đo lường, báo cáo, thẩm định kết quả giảm phát thải và giao dịch hạn ngạch, tín chỉ trên thị trường carbon có thể cung cấp thêm thông tin để theo dõi kết quả môi trường của dự án. Qua đó hỗ trợ các tổ chức tín dụng đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và tăng cường quản lý, giám sát đối với dòng vốn xanh.

"Từ những năm đầu triển khai tín dụng xanh (năm 2017) đến nay, hoạt động tín dụng xanh có sự mở rộng cả về quy mô tín dụng và mức độ tham gia của các tổ chức tín dụng. Đến cuối tháng 6-2026, dư nợ tín dụng xanh đạt trên 856 nghìn tỷ đồng, tăng 9,87% so với cuối năm 2025, tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20%/năm trong giai đoạn 2017-2025, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học (chiếm trên 31%), năng lượng xanh (chiếm gần 28%).

Dư nợ tín dụng đã được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt trên 6,2 triệu tỷ đồng, chiếm trên 31,33% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Kết quả này cho thấy sự đồng hành, nỗ lực của hệ thống ngân hàng trong quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp và nền kinh tế", Phó thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định.