Bất động sản có 'căn cước điện tử': Hết thời mua bán mập mờ, dự án 'ma'?

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 357 về xây dựng, quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Theo Nghị định, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản được xây dựng, quản lý thống nhất từ trung ương đến địa phương. Bộ Xây dựng là đơn vị xây dựng, quản lý, sử dụng hệ thống trên toàn quốc. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm thu thập, cập nhật, cũng như khai thác cơ sở dữ liệu.

Hệ thống cơ sở dữ liệu nhà và thị trường bất động sản phải có đầy đủ thông tin dự án, gồm tổng mức đầu tư, quy mô sử dụng đất, tiến độ, cũng như một số văn bản pháp lý.

Đồng thời, cơ sở dữ liệu bất động sản sẽ có thống kê giá mua bán (triệu đồng một m2), tổng giá trị giao dịch hay bất động sản tồn kho...

Hệ thống này cũng có dữ liệu về giao dịch qua công chứng và thông tin về hợp đồng mua bán bất động sản. Trong đó, các hợp đồng gồm mã định danh của bất động sản và cá nhân/tổ chức giao dịch, thời gian ký kết, hình thức giao dịch (mua bán, thuê, nhận chuyển nhượng...).

Ngoài sản phẩm bất động sản, Chính phủ cũng quy định về mã định danh cho từng đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư, chứng chỉ hành nghề môi giới địa ốc hay cá nhân được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.

Nhận định về quy định này, ông Lê Trung Tuấn, chuyên gia bất động sản cho rằng: Việc Chính phủ ban hành Nghị định 357 yêu cầu cấp mã định danh điện tử cho từng sản phẩm bất động sản, có thể xem là một bước ngoặt quan trọng trong quản lý thị trường nhà ở và bất động sản tại Việt Nam.

“Quy định này đặt nền móng cho việc chuyển từ quản lý phân tán, thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu số thống nhất trên phạm vi toàn quốc”, ông nói.

Cũng theo vị chuyên gia này, Nghị định 357 sẽ làm tăng tính minh bạch và giảm rủi ro pháp lý. Theo ông, việc các sản phẩm bất động sản có một mã định danh riêng giúp xác lập “danh tính” pháp lý rõ ràng cho từng bất động sản. Điều này hạn chế tình trạng một tài sản bị mua bán nhiều lần, dự án “ma”, thông tin pháp lý mập mờ, những vấn đề từng gây rủi ro lớn cho người mua và nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, hệ thống thông tin bất động sản còn nâng cao kỷ luật thị trường và chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh.

“Khi mọi giao dịch đều gắn với mã định danh bất động sản và chủ thể giao dịch, không gian cho đầu cơ, lách luật, trốn thuế sẽ bị thu hẹp. Về dài hạn, quy định này góp phần đưa thị trường bất động sản vận hành gần hơn với các chuẩn mực quốc tế”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Dù vậy, ông Tuấn cũng cho rằng, việc triển khai quy định mới cũng đặt ra không ít thách thức. Đơn cử như năng lực thực thi ở cấp địa phương. UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm thu thập, cập nhật dữ liệu, trong khi thực tế cho thấy chất lượng dữ liệu đất đai, nhà ở tại nhiều địa phương còn thiếu đồng bộ, thậm chí chưa hoàn chỉnh.

Ngoài ra, cơ sở dữ liệu bất động sản chứa lượng thông tin rất lớn về tài sản, giao dịch và sở hữu. Do đó, yêu cầu về bảo mật, phân quyền truy cập và an toàn hệ thống cần được đặt ở mức cao, nếu không sẽ phát sinh rủi ro về lộ lọt thông tin.