Vụ Đồ hộp Hạ Long: Khi lương tâm bị “đông lạnh” và cái giá của niềm tin
Có những sự đổ vỡ không gây ra tiếng động như bom đạn, nhưng sức sát thương của nó lại âm ỉ hủy hoại tận cùng những giá trị cốt lõi nhất của đời sống con người. Đó là sự đổ vỡ của niềm tin.
Trụ sở Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long. Ảnh: Lê Tân
Khi Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP Hải Phòng đọc lệnh bắt khẩn cấp Trương Sỹ Toàn - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long vào ngày 10/1/2026, dư luận không chỉ bàng hoàng vì sự sụp đổ danh tiếng của một thương hiệu lâu đời, mà còn đau xót nhận ra rằng: Ngay cả sự an toàn trong từng bữa ăn của gia đình cũng đã bị biến thành “con tin” của lợi nhuận.
Quay ngược thời gian, ngày 8/9/2025, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TP Hải Phòng đã kịp thời phát hiện, chặn đứng 2 xe ô tô đang vận chuyển 1.274,5kg thịt lợn đã giết mổ. Trên xe là những thớ thịt tím tái, bốc mùi ôi thiu, không nguồn gốc xuất xứ và chúng đều dương tính với virus dịch tả lợn Châu Phi.
Vào cuộc điều tra, lực lượng chức năng xác định, nguồn hàng này được cung cấp từ tỉnh Hưng Yên. Một đối tượng chủ chốt trong đường dây đã khai nhận, nhiều tháng qua, các đối tượng đã tổ chức thu gom lợn bệnh với giá rẻ để tiến hành giết mổ, sau đó vận chuyển ra Hải Phòng tiêu thụ.
Từ mắt xích này, tấm màn nhung che đậy sự thật tại Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long dần bị kéo xuống. Kết quả xét nghiệm như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt những người tiêu dùng trung thành: Các mẫu phẩm thịt lợn trong kho của công ty đều dương tính với virus dịch tả lợn Châu Phi.
Con số 130 tấn thịt lợn đông lạnh bị niêm phong tại 4 kho chứa hàng không đơn thuần là một tang vật vụ án. Đó là 130.000kg thực phẩm bẩn, tương đương hàng triệu bữa ăn suýt nữa đã được dọn lên bàn của các gia đình, trường học và bếp ăn công nghiệp…
Nếu số thịt nhiễm bệnh ấy không bị phát hiện, chúng sẽ được "phù phép" qua các công đoạn chế biến, tẩm ướp gia vị thơm lừng, đóng vào những chiếc hộp thiếc sáng loáng dán nhãn "chất lượng cao" để rồi đi vào cơ thể của trẻ em, người già và bao người lao động.
Việc bắt giữ khẩn cấp đối với Trương Sỹ Toàn (57 tuổi) - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long là hệ quả tất yếu cho chuỗi sai phạm kéo dài. Nhưng đau lòng hơn cả là sự tiếp tay của cả một hệ thống được lập ra để bảo vệ người tiêu dùng.
Cùng ngày 10/1, Cơ quan Cảnh sát điều tra cũng bắt 3 đối tượng, gồm: Phạm Thị Thúy Lan, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng, cùng 2 nhân viên cấp dưới là Bùi Thị Thoan và Lại Thị Thanh Hương. Họ là những người được trả lương để làm “người gác cổng”, là “lá chắn” ngăn chặn thực phẩm bẩn.
Thế nhưng, thay vì làm tròn trách nhiệm, họ lại thỏa hiệp, nhắm mắt làm ngơ, thậm chí trực tiếp tham gia vào việc hợp thức hóa những tảng thịt bệnh tật đưa vào quy trình sản xuất.
Một số bị can bị khởi tố trong vụ việc. Ảnh: CAND
Trong kinh doanh, đặc biệt là ngành thực phẩm, niềm tin không chỉ là tài sản vô hình mà là sinh mệnh. Một doanh nghiệp có thể mất hàng chục năm để xây dựng uy tín từ những hộp thịt, gói cá đầu tiên, nhưng chỉ cần một phút giây để lòng tham che mờ lý trí, tất cả sẽ tan thành mây khói.
Vụ việc Đồ hộp Hạ Long là một ví dụ điển hình cho “vết trượt dài” của lương tâm. Từ việc khởi tố vụ án vào tháng 9/2025, đến khởi tố 9 bị can cuối năm 2025 và đỉnh điểm là bắt giam Tổng Giám đốc đầu năm 2026, tất cả cho thấy sự quyết liệt của pháp luật trong việc trừng trị cái ác.
Toàn bộ số thịt nhiễm bệnh đã bị tiêu hủy, nhưng niềm tin của người tiêu dùng thì không ngọn lửa nào có thể khôi phục lại được.
Cái giá phải trả không chỉ là những năm tháng tù tội đang chờ đợi các bị can phía trước. Cái giá đắt hơn, đau đớn hơn chính là sự sụp đổ của một thương hiệu, là ánh mắt nghi ngại của cộng đồng dành cho cả một ngành sản xuất.
Khi những người đứng đầu như ông Toàn, những người kiểm soát chất lượng như bà Lan, bà Thoan, bà Hương chấp nhận đưa thịt lợn dịch bệnh vào kho, họ đã tự tay ký vào “bản án tử” cho lương tâm nghề nghiệp của chính mình. Họ đánh cược sức khỏe của cộng đồng để đổi lấy lợi nhuận, để rồi cuối cùng nhận lại là sự phẫn nộ của toàn xã hội.
Nhìn rộng ra, sự việc còn gieo rắc một nỗi sợ hãi vô hình nhưng dai dẳng trong tâm lý người dân. Giờ đây, mỗi khi cầm trên tay một sản phẩm đóng hộp, người ta sẽ lại tự hỏi: Liệu bên trong lớp vỏ hào nhoáng kia có phải là sự tử tế, hay lại là những thứ phế phẩm được ngụy trang khéo léo? Sự nghi kỵ ấy như một loại virus vô hình, bào mòn động lực của những doanh nghiệp làm ăn chân chính.
Pháp luật sẽ có phán quyết cuối cùng và vụ việc vẫn đang được cơ quan chức năng tiếp tục xử lý. Nhưng bản án lương tâm thì đã tuyên ngay từ khi những chiếc xe chở thịt lợn bệnh lăn bánh vào cổng nhà máy.
Trong dòng chảy hối hả của kinh tế thị trường, vụ án như một tiếng chuông cảnh tỉnh rợn người, nhắc nhở rằng: Bất cứ đồng tiền nào kiếm được trên sự rủi ro về sức khỏe của đồng loại đều là những đồng tiền nhuốm màu tội lỗi.
Một doanh nghiệp muốn trường tồn, trước hết phải biết trân trọng sự sống của khách hàng như trân trọng chính sinh mệnh của mình. Đừng để đến khi cánh cửa nhà giam khép lại, mới nhận ra sự tự do và thanh thản mới là thứ quý giá nhất, chứ không phải là lợi nhuận chất cao trong những kho lạnh vô hồn.
Nhà máy cá hộp Hạ Long (tiền thân của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long) là một trong những nhà máy hiện đại được xây dựng sớm nhất tại Miền Bắc (năm 1957).
Trải qua gần 70 năm, thương hiệu này đã trở thành niềm tự hào của người dân TP Cảng, gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ.
Từ năm 1996, sau khi cổ phần hóa, doanh nghiệp này mang tên Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long, tên giao dịch viết tắt là Halong Canfoco.
