Virus Hanta 'không phải Covid-19 thứ hai'
Sau khi chùm ca nhiễm virus Hanta xuất hiện trên du thuyền quốc tế MV Hondius khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ bùng phát dịch mới, Bộ Y tế Việt Nam đã phát đi văn bản khẩn, đồng thời khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần chủ động theo dõi sức khỏe và phòng chống các bệnh lây truyền từ chuột.
Theo thông tin mới nhất từ World Health Organization, trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 11 trường hợp liên quan đến virus Hanta, trong đó có 3 ca tử vong. Kết quả xét nghiệm xác định ít nhất 9 ca dương tính với chủng Andes (ANDV) – chủng virus Hanta hiếm hoi có khả năng lây từ người sang người.
Dù vậy, WHO khẳng định nguy cơ bùng phát đại dịch toàn cầu hiện ở mức thấp.
“Không giống Covid-19”
Tại cuộc họp báo ngày 7/5, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh cơ chế lây lan của Hantavirus hoàn toàn khác với Covid-19 hay cúm mùa.
“Đây không phải Covid-19 hay cúm bởi cơ chế lây lan hoàn toàn khác biệt”, Tiến sĩ Maria Van Kerkhove – Giám đốc bộ phận Quản lý dịch bệnh và đại dịch của WHO khẳng định.
Theo các chuyên gia, virus Hanta chủ yếu lây từ động vật gặm nhấm sang người thông qua nước tiểu, phân hoặc chất thải của chuột mang mầm bệnh. Việc lây truyền giữa người với người, nếu có, cũng chỉ xảy ra trong điều kiện tiếp xúc gần và kéo dài.
WHO cho biết giả thuyết hiện nay là ca bệnh đầu tiên trên tàu có thể đã nhiễm virus trong quá trình du lịch ngoài trời trước khi lên tàu, sau đó xảy ra lây truyền hạn chế trong không gian kín của du thuyền.
Một người chết, hàng chục ca nghi nhiễm vi rút trên du thuyền Ambition cập cảng Pháp - Ảnh: AFP
Vì sao virus có tỷ lệ tử vong cao nhưng khó thành đại dịch?
Điều khiến giới khoa học đặc biệt chú ý là chủng Andes có tỷ lệ tử vong lên tới 40-50%. Tuy nhiên, chính độc lực mạnh lại khiến virus này khó lây lan rộng.
Giáo sư Vincent Racaniello, chuyên gia Vi sinh và Miễn dịch học tại Đại học Columbia, cho rằng những virus dễ gây đại dịch thường có khả năng phát tán mạnh ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng.
“Virus cúm và SARS-CoV-2 làm điều này rất tốt. Còn Hantavirus gặp rào cản lớn vì khả năng lây từ người sang người rất hạn chế”, ông nói.
Các chuyên gia cũng chỉ ra, người nhiễm Hanta thường trở nặng nhanh ngay khi phát bệnh, khiến việc phát hiện và khoanh vùng dễ hơn so với Covid-19 – căn bệnh có thể âm thầm lây lan trong cộng đồng nhiều ngày trước khi xuất hiện triệu chứng.
Quy trình khử khuẩn cho các hành khách từ tàu MV Hondiu ngay trên đường băng tại sân bay Tenerife South trước khi lên chuyến bay tới Madrid, Tây Ban Nha, hôm 10/5. Ảnh: Reuters
Bộ Y tế Việt Nam phát cảnh báo khẩn
Trước diễn biến quốc tế phức tạp, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết đến nay Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh nào liên quan đến chủng Andes và chưa có công dân Việt Nam liên quan chùm ca bệnh trên tàu MV Hondius.
Tuy nhiên, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh; chủ động vệ sinh môi trường, khử khuẩn, xử lý véc tơ và diệt chuột.
Người dân được khuyến cáo theo dõi các biểu hiện như sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, buồn nôn, tiêu chảy, ho, tức ngực hoặc khó thở sau khi tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột.
WHO cũng khuyến cáo những người từng có mặt trên tàu hoặc liên quan các chuyến bay liên quan cần theo dõi sức khỏe trong vòng 42 ngày sau lần phơi nhiễm cuối cùng.
Các hành khách trên tàu du lịch được sơ tán ở đảo Tenerife của Tây Ban Nha ngày 10-5 - Ảnh: AFP
Thêm một du thuyền bị cách ly tại Pháp
Trong khi thế giới vẫn chưa hết lo ngại về ổ dịch Hanta trên MV Hondius, giới chức Pháp tiếp tục phong tỏa hơn 1.700 hành khách và thủy thủ đoàn trên du thuyền Ambition tại cảng Bordeaux sau khi một hành khách tử vong và khoảng 50 người xuất hiện triệu chứng nôn ói, tiêu chảy.
Ban đầu, nhà chức trách nghi ngờ Norovirus – loại virus gây viêm dạ dày ruột có tốc độ lây lan mạnh. Tuy nhiên, các xét nghiệm sơ bộ chưa phát hiện Norovirus, đồng thời bác bỏ khả năng liên quan đến Hantavirus.
Du thuyền Ambition chở hơn 1.200 hành khách, chủ yếu đến từ Anh và Ireland, đã đi qua nhiều điểm dừng tại Anh, Bắc Ireland và Pháp trước khi cập cảng Bordeaux hôm 12/5.
