Thanh Hóa: Đặc sắc Lễ hội khai hạ suối cá thần Cẩm Tú

Lễ hội khai hạ suối cá thần vào sáng 24/2 (tức mùng 8 tháng Giêng) tại xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Nguyễn Đạt

Lễ hội được mở đầu với phần rước thần rắn từ đền thờ Thủy Phủ Long Vương (suối ngọc nằm dưới chân núi Trường Sinh) về Nhà văn hóa thôn Lương Ngọc, xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hoá để báo công với Thành hoàng làng về một năm lao động sản xuất của người dân địa phương và những ước nguyện của năm mới. Sau đó, thần rắn được đưa về đền thờ Thủy Phủ Long Vương để cúng tế.

Lễ hội khai hạ gắn với suối cá thần và truyền thuyết dựng bản, lập Mường được chính quyền địa phương và người dân ở thôn Lương Ngọc, xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hoá tổ chức vào ngày 7 và 8 tháng Giêng hằng năm nhằm tưởng nhớ vị thần rắn đã cứu dân làng khỏi hiểm họa, ban cho dòng suối mát, dân có nguồn nước trong sạch để sinh hoạt cũng như phục vụ mùa màng được tươi tốt.

Phần hội được diễn ra từ ngày 7 tháng Giêng đến hết ngày 8 tháng Giêng (tức ngày 23 - 24/2) với các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao như: Thi đấu bóng chuyền nam, nữ; thi đấu các môn bắn nỏ, chọi gà, tung còn, chơi đu, đẩy gậy...

Suối cá thần Thanh Hóa - món quà thiên nhiên ban tặng với cảnh quan tuyệt đẹp. Nơi đây có rừng, có sông suối, có bản làng và những người dân mến khách, hiền lành đã tạo nên một bức tranh làng quê yên bình, sơn thuỷ hữu tình. Nằm cách trung tâm thành phố Thanh Hóa cũ chưa tới 80km theo hướng Tây Bắc, suối cá thần Cẩm Tú là địa điểm tham quan hấp dẫn và độc đáo của xứ Thanh.

Theo truyền thuyết về suối cá thần (hay còn có tên gọi khác là suối cá thần làng Lương Ngọc) gắn liền với truyền thuyết về thần rắn xa xưa. Rất lâu về trước, có hai vợ chồng tuy tuổi đã cao nhưng vẫn chưa có con. Một ngày nọ, trong khi làm việc ngoài thửa ruộng bên cạnh suối, bắt cua bắt cá về làm thức ăn thì người vợ xúc được một quả trứng với hình thù kỳ lạ.

Thấy vậy nên bà không dám lấy mà chỉ đặt quả trứng về chỗ cũ. Ấy vậy mà sau rất nhiều lần xúc được lại thả xuống nước thì quả trứng đó vẫn nằm trong rổ. Bà bèn đem về, đem ấp thì trứng nở ra một con rắn. Hoảng sợ nên người chồng đưa rắn con thả ra suối Ngọc nhưng cứ thả thì tối tối rắn lại trở về nhà.

Không thể làm gì hơn nên 2 vợ chồng để rắn sống cùng gia đình như những con vật nuôi khác. Điều kì lạ là từ khi có rắn ở trong nhà, nước lúc nào cũng đầy đủ để dùng cho tưới tiêu cày cấy, đời sống người dân trong vùng ấm no hạnh phúc vì không phải chịu cảnh hạn hán kéo dài nữa.

Bình yên thường trôi qua rất mau, sau một đêm mưa to gió lớn đánh nhau với thuỷ quái về phá hoại bản làng thì sáng hôm sau người ta đã thấy xác con rắn đã chết trôi dạt vào chân núi Trường Sinh. Để nhớ công ơn, dân làng chôn chàng rắn ngay chân núi và lập đền thờ tại đây. Cũng từ đó, suối Ngọc trước cửa đền lúc nào cũng có đàn cá hàng ngàn con ngày đêm về chầu và người dân không bao giờ ăn cá suối Ngọc, cũng như quen gọi cá thần từ đây.

Lễ hội khai hạ suối cá thần xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa được tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường tại địa phương.

Đồng thời, tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu hình ảnh về địa phương nhằm thu hút đông khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm.