Hài hòa giữa quản lý vỉa hè và đời sống dân sinh
TP Hồ Chí Minh đang đứng trước một bài toán quản trị đầy thách thức: Làm thế nào để xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại mà không đánh mất đi “nhịp thở” của một bộ phận không nhỏ người lao động mưu sinh trên vỉa hè. Đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh từng phát biểu tại hội nghị tiếp xúc cử tri, rằng việc lập lại trật tự trên vỉa hè là vấn đề khó, cần cách làm hài hòa giữa quản lý đô thị và đời sống người dân.
Năm 2023, TP Hồ Chí Minh triển khai chủ trương cho phép sử dụng tạm thời một phần lòng đường, vỉa hè có thu phí theo Quyết định 32 của UBND thành phố, tạo cơ sở pháp lý cho việc khai thác vỉa hè phục vụ kinh doanh và các hoạt động dân sinh. Tuy nhiên, từ ngày 1-1-2025, Nghị định 165 của Chính phủ quy định rõ các trường hợp được phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác và không bao gồm hoạt động kinh doanh, buôn bán hàng hóa thông thường. Vì vậy, thành phố đã tạm ngưng cấp mới vị trí kinh doanh vỉa hè để xây dựng đề án quản lý mới phù hợp. Sự thay đổi này đã khiến nhiều hộ kinh doanh, người lao động trên vỉa hè lo lắng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về một kế hoạch quản lý dài hạn, hài hòa giữa trật tự đô thị và nhu cầu dân sinh.
|
Lực lượng chức năng xã Nhà Bè, TP Hồ Chí Minh tuyên truyền, vận động người dân không lấn chiếm vỉa hè để buôn bán. |
Ông Nguyễn Văn Hùng đã hơn 20 năm bán hủ tiếu trên vỉa hè đường Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng, TP Hồ Chí Minh chia sẻ: “Chúng tôi hiểu việc dọn dẹp vỉa hè là cần thiết để thành phố văn minh, sạch, đẹp hơn. Nhưng với nhiều lao động nghèo không đủ khả năng thuê mặt bằng, vỉa hè bao năm qua là nơi duy nhất để kiếm sống, nuôi con và trang trải cuộc sống. Nay siết chặt quản lý, ai cũng lo những ngày tới sẽ rất khó khăn”.
Chia sẻ góc nhìn về vấn đề này, Th.S Võ Anh Vũ, giảng viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh cho biết, câu chuyện vỉa hè không nên chỉ được nhìn như một vấn đề lập lại trật tự đô thị mà còn cần được đặt trong mối quan hệ với sinh kế, đời sống thường nhật và cấu trúc không gian công cộng của thành phố.
Để giải quyết tận gốc vấn đề, TP Hồ Chí Minh cần hướng đến mô hình quản lý linh hoạt, phân loại theo khu vực và chức năng sử dụng. Với những tuyến phố du lịch, khu vực có nhu cầu trải nghiệm văn hóa cao, thành phố có thể nghiên cứu quy hoạch các “vỉa hè văn hóa” hoặc không gian kinh doanh đặc trưng. Bên cạnh đó, thành phố có thể áp dụng phương án khai thác vỉa hè theo khu vực và khung giờ để vừa duy trì được sinh khí đô thị vừa bảo đảm cảnh quan. Ngược lại, đối với những khu vực có mật độ giao thông cao gần trường học, bệnh viện hay công viên, vỉa hè sẽ ưu tiên tuyệt đối cho người đi bộ nhằm bảo đảm nâng cao chất lượng không gian công cộng.
