Hà Nội: Xử lý nghiêm hành vi đốt rơm rạ để bảo vệ môi trường không khí
Sau hơn 5 năm thực hiện Chỉ thị số 15/CT-UBND của UBND thành phố Hà Nội, tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải khác không đúng quy định...
Nguy cơ ô nhiễm từ đốt rơm rạ
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trung bình mỗi năm, các địa phương trên địa bàn thành phố canh tác khoảng 170.000ha lúa. Hoạt động này làm phát sinh tương ứng gần 830.000 tấn rơm rạ.
Đã có giai đoạn, phương thức xử lý bằng cách đốt là một giải pháp phổ biến được sử dụng để xử lý rơm rạ sau thu hoạch. Tuy nhiên đến nay, Hà Nội đã giảm thiểu đáng kể tình trạng trên thông qua nhiều giải pháp đồng bộ.
Đốt rơm rạ sau thu hoạch gây ô nhiễm môi trường không khí, ảnh hưởng đến sức khoẻ cộng đồng. Ảnh minh hoạ.
Người dân dần chuyển sang sử dụng rơm rạ vào các mục đích khác như: Làm nguyên liệu trồng nấm, làm thức ăn chăn nuôi gia súc, sản xuất phân hữu cơ… Mặc dù vậy, tình trạng người dân đốt rơm rạ sau thu hoạch những vụ mùa gần đây vẫn còn lác đác ở một số địa phương trên địa bàn Hà Nội.
Tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là do hiện nay, nông dân không có nhu cầu sử dụng rơm rạ cho việc đun nấu hàng ngày. Bên cạnh đó, thời gian giữa các vụ gieo trồng ngắn khiến rơm rạ khó phân hủy kịp trên đồng ruộng. Vì vậy, để thuận tiện cho việc làm đất, bà con chọn cách đốt rơm rạ ngay tại ruộng để diệt sâu bọ và lấy tro bón cho vụ sau.
Nhiều nghiên cứu gần đây chỉ ra, việc đốt rơm rạ phát thải các chất ô nhiễm như bụi mịn PM2.5, khí CO và CO2 gây ô nhiễm môi trường không khí nghiêm trọng. Trong đó, đáng lo ngại nhất là bụi mịn PM2.5 - tác nhân có thể gây ra các bệnh về hô hấp và tim mạch.
Tiếp tục nâng cao nhận thức người dân
Theo Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp và môi trường Hà Nội Ngô Thái Nam, để chấn chỉnh tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch, UBND thành phố đã ban hành Chỉ thị số 15/CT-UBND về việc tăng cường các biện pháp quản lý Nhà nước đối với hoạt động đốt rơm rạ, các phụ phẩm cây trồng và chất thải khác không đúng quy định.
Những năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan tập trung đôn đốc, giám sát các quận, huyện (nay là xã, phường) có diện tích đất trồng lúa; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không đốt rơm rạ trên đồng ruộng.
Thực tế cho thấy, qua hơn 5 năm đi vào cuộc sống, Chỉ thị số 15/CT-UBND đã góp phần thay đổi căn bản nhận thức của đại bộ phận bà con nông dân. Từ đó, giảm thiểu tác động tiêu cực từ hành vi đốt rơm rạ đến chất lượng môi trường không khí.
“Chỉ khi nhận thức đầy đủ về vai trò và ý nghĩa của rơm rạ, chính quyền các địa phương mới thực sự quan tâm và đầu tư nguồn lực cho các biện pháp xử lý hiệu quả, bền vững. Đồng thời, tăng cường giám sát lẫn nhau đối với hoạt động xử lý đúng quy định phụ phẩm nông nghiệp này…”, ông Ngô Thái Nam cho biết thêm.
Cùng với các sở ngành, các địa phương cũng rất tích cực trong việc ngăn chặn tình trạng đốt rơm rạ. Điển hình như tại xã Sóc Sơn, Phó Trưởng phòng Kinh tế Phạm Thị Thu Hà cho biết, ngay từ đầu vụ sản xuất lúa hàng năm, xã đã đẩy mạnh tuyên truyền và yêu cầu các hộ ký cam kết không đốt rơm rạ.
Bên cạnh xã Sóc Sơn, chính quyền các địa phương khác cũng tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định không đốt rơm rạ; gắn trách nhiệm của lãnh đạo địa phương nếu để xảy ra tình trạng này, đồng thời xử phạt nghiêm các trường hợp cố tình đốt rơm rạ sau thu hoạch trên đồng ruộng.
Song song với đẩy mạnh tuyên truyền về tác hại của việc đốt rơm rạ đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng đang chỉ đạo các đơn vị liên quan tăng cường giám sát, kiểm kê nguồn thải phát sinh từ hoạt động này. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để xây dựng các chính sách quản lý phù hợp và hiệu quả, góp phần giải quyết “điểm nghẽn” về ô nhiễm môi trường không khí trong thời gian tới.
Hà Nội yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện trong trường hợp để xảy ra tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp trên địa bàn quản lý. Đồng thời giao Sở Nội vụ chủ trì tham mưu đưa kết quả thực hiện nhiệm vụ kiểm soát, chấm dứt đốt rơm rạ tự phát vào tiêu chí bắt buộc trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của chính quyền địa phương và người đứng đầu.
