Đột phá mô hình bệnh viện “đỡ đầu” trạm y tế

Bằng cách đưa dịch vụ chất lượng cao về tận cơ sở, giải pháp này không chỉ giải bài toán quá tải tuyến cuối mà còn hiện thực hóa mục tiêu bảo vệ sức khỏe nhân dân “từ sớm, từ xa” theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 9-9-2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Xóa nhòa khoảng cách “tuyến trên - tuyến dưới”

Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 71/KH-UBND ngày 26-2-2026 của UBND thành phố Hà Nội thực hiện Chương trình hành động số 06-CTr/TU ngày 12-1-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW, ngành Y tế Thủ đô đã triển khai một chiến lược kết nối đồng bộ, làm chủ kỹ thuật cao và nâng tầm y tế cơ sở thông qua mô hình bệnh viện “đỡ đầu”.

Có thể thấy, thời gian qua, làn sóng ký kết hỗ trợ toàn diện đã được triển khai rộng khắp Hà Nội, từ những phường nội đô như: Cửa Nam, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Vĩnh Hưng đến các xã ngoại thành như: Vân Đình, Mỹ Đức, Ba Vì... Điểm cốt lõi của sự hỗ trợ này chính là xác lập cơ chế phối hợp 24/7, nơi những bệnh viện hạng I, hạng đặc biệt như: Bạch Mai, Đại học Y Hà Nội, Đa khoa Đức Giang, Đa khoa Đống Đa… cam kết đồng hành cùng với các trạm y tế. Sự khác biệt lớn nhất của mô hình hợp tác chính là phương thức thực hiện. Thay vì những buổi lý thuyết khô khan, các bác sĩ đầu ngành đã trực tiếp xuống cơ sở “cầm tay chỉ việc”.

Y sĩ Vũ Hải Đường (Trạm Y tế phường Cửa Nam) cho biết, thời gian qua, các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai đã hướng dẫn trực tiếp kỹ thuật cấp cứu ngừng tuần hoàn và xử trí phản vệ cho hơn 100 cán bộ y tế cơ sở của phường. Đây là những kỹ năng “sống còn” giúp tận dụng thời điểm vàng để giữ lại sự sống cho bệnh nhân trước khi chuyển tuyến. Việc thực hành trực tiếp giúp cán bộ y tế cơ sở tự tin hơn.

Tương tự, tại phường Vĩnh Hưng, sự hiện diện thường xuyên của bác sĩ chuyên khoa tuyến trên từ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã giúp thay đổi tâm lý người dân. PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội khẳng định: “Nếu tăng cường chuyên môn đúng hướng, nhiều bệnh lý mạn tính có thể được phát hiện sớm và xử lý dứt điểm ngay tại trạm y tế mà không cần lên tuyến trên”.

Nhờ sự hiện diện trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa tuyến trên tại trạm y tế phường, những bệnh nhân như bà Đỗ Thị Thuận (68 tuổi, phường Vĩnh Tuy) không còn phải “lặn lội” lên tuyến trên để khám bệnh. “Từ khi trạm y tế có bác sĩ tuyến trên về làm việc, tôi thấy yên tâm hơn rất nhiều, đi lại gần, khám cũng thuận tiện”, bà Thuận phấn khởi chia sẻ.

Chìa khóa giải bài toán quá tải và niềm tin y tế

Một điểm mấu chốt cho sự thành công của mô hình này không thể thiếu vai trò của công nghệ và hạ tầng. Không chỉ hỗ trợ nhân lực, các bệnh viện lớn còn giúp y tế cơ sở “thay da đổi thịt” thông qua số hóa và trang thiết bị hiện đại. Tại xã Vân Đình, quy trình xét nghiệm khép kín đã được thiết lập, mẫu bệnh phẩm lấy tại trạm y tế được vận chuyển về bệnh viện xử lý và trả kết quả trực tuyến qua hệ thống phần mềm LIS.

Thậm chí, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đã thử nghiệm dùng thiết bị bay không người lái (UAV) để vận chuyển mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế đến các cơ sở y tế khác và ngược lại, nhằm tiết kiệm thời gian trong vận chuyển. Tại xã Bình Minh, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông đã triển khai mô hình “4 tại chỗ” (nhân lực, khám bệnh, cận lâm sàng, cấp thuốc). Giờ đây, người dân có thể siêu âm, điện tim, xét nghiệm và nhận thuốc chuyên khoa ngay tại xã. Đối với những ca bệnh phức tạp, hệ thống hội chẩn từ xa (Telehealth) cho phép các bác sĩ tại trạm kết nối trực tuyến với các chuyên gia đầu ngành để đưa ra phương án điều trị tối ưu nhất.

Đặc biệt, mô hình “Trạm y tế vệ tinh tuyến cuối” tại phường Thượng Cát với sự tham gia đồng thời của 3 bệnh viện (Ung bướu Hà Nội, Đa khoa Y học cổ truyền Hà Nội và Nam Thăng Long) đã mở ra hướng đi mới tập trung vào tầm soát sớm ung thư và quản lý bệnh mạn tính bằng hồ sơ sức khỏe điện tử. Hay như Bệnh viện Đa khoa Đống Đa đã “bắt tay” với trạm y tế các phường: Láng, Kim Liên và Đống Đa về chuyển giao kỹ thuật, đào tạo liên tục, thiết lập hệ thống hội chẩn từ xa; quản lý bệnh mạn tính, sức khỏe cộng đồng; hỗ trợ quản lý cung ứng thuốc, hóa chất và trang thiết bị... “Việc kết nối liền mạch giữa bệnh viện và các trạm y tế là lời giải cho bài toán nâng cao năng lực y tế dự phòng”, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đống Đa Nguyễn Đình Phúc khẳng định.

Có thể thấy, sự kết nối liền mạch đã mang lại một “vòng lặp tích cực” cho toàn hệ thống y tế Thủ đô. Người dân được hưởng lợi, tiếp cận với dịch vụ y tế chất lượng mà không cần phải đi xa. Còn đối với y tế cơ sở, uy tín của trạm y tế được củng cố; trình độ chuyên môn của nhân viên y tế địa phương được nâng cao bền vững. “Đây là bước chuyển căn bản. Ngay cả khi bác sĩ tuyến trên kết thúc đợt hỗ trợ, chúng tôi vẫn có đủ năng lực để tự vận hành các quy trình hiện đại”, Giám đốc Trạm Y tế phường Hà Đông Trương Kỳ Phong nhận định.

Tiến sĩ Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội khẳng định, chiến lược trọng tâm của ngành Y tế Thủ đô trong thời gian tới là mỗi xã, phường sẽ có ít nhất một bệnh viện đồng hành. Với hơn 120 bệnh viện trên địa bàn tham gia mạng lưới, Hà Nội đang quyết liệt chuyển dịch từ tư duy chữa bệnh thụ động sang chăm sóc sức khỏe chủ động.

Có thể thấy rõ, hành trình nâng tầm y tế cơ sở của Hà Nội vẫn đang tiếp tục, nhưng những thành quả bước đầu đã minh chứng, khi chuyên môn được sẻ chia, công nghệ được kết nối, khoảng cách giữa y tế tuyến trên và tuyến dưới không còn là rào cản, người dân chính là đối tượng được hưởng lợi sau cùng.