Biến thể Covid-19 've sầu' lan rộng, hệ miễn dịch khó nhận diện
Một biến thể mới của Covid-19, mang tên BA.3.2 hay “Cicada” (ve sầu), đang khiến giới chuyên gia cảnh giác khi sở hữu đến khoảng 75 đột biến ở protein gai, giúp virus “ẩn mình” trước hệ miễn dịch.
Biến thể BA.3.2 lần đầu được phát hiện tại Nam Phi vào tháng 11/2024, là “hậu duệ” của BA.3 - một nhánh phụ của Omicron xuất hiện từ năm 2022.
Ryan Gregory, Giáo sư ngành sinh học tiến hóa tại Đại học Guelph (Canada), đặt biệt danh “Cicada” do virus âm thầm tích lũy đột biến nhiều năm, giống như loài ve sầu ẩn mình dưới lòng đất trước khi bùng phát.
Tiến sĩ Andrew Pekosz, nhà vi trùng học tại Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg (Mỹ), giải thích: “Lượng đột biến khổng lồ giúp BA.3.2 thay hình đổi dạng, khiến hệ miễn dịch khó nhận diện để kích hoạt cơ chế bảo vệ”.
Ngành y tế khuyến cáo người dân không chủ quan trước biến thế mới của Covid-19.
Tuy nhiên, theo tiến sĩ Dana Mazo từ NYU Langone Health (Mỹ), chính những thay đổi này lại làm giảm khả năng liên kết của virus với tế bào người, khiến BA.3.2 kém “nhạy bén” khi xâm nhập cơ thể.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát, Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) xếp biến thể “ve sầu” vào nhóm biến thể đang theo dõi. WHO đánh giá nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng ở mức thấp so với các dòng Omicron hiện nay.
Báo cáo công bố ngày 19/3 trên tạp chí Morbidity and Mortality Weekly Report ghi nhận BA.3.2 đã lây lan tại 25 bang của Mỹ. Theo CDC Mỹ, đến tháng 2/2026, chủng này đã xuất hiện tại 23 quốc gia. Tại châu Âu, BA.3.2 chiếm khoảng 30% tổng số ca nhiễm. Tại Việt Nam, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội ghi nhận 17 ca Covid-19 trong tuần qua, nhưng chưa có xét nghiệm phân loại chủng.
Các dữ liệu lâm sàng và thí nghiệm hiện tại cho thấy BA.3.2 không gây bệnh nặng hơn các chủng cũ. Tiến sĩ William Schaffner, Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt (Mỹ), cho biết triệu chứng phổ biến vẫn gồm sốt, ớn lạnh, ho, khó thở, đau họng, nghẹt mũi, mất vị giác, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, tiêu chảy hoặc buồn nôn.
Tiến sĩ Robert H. Hopkins Jr., Giám đốc Y khoa Hiệp hội Quốc gia về Bệnh Truyền nhiễm Mỹ, nhấn mạnh: “Đau họng vẫn là dấu hiệu thường gặp nhất”.
Dù sự tiến hóa ở protein gai làm giảm khả năng ngăn lây nhiễm của vaccine, các chuyên gia khẳng định vaccine vẫn bảo vệ hiệu quả người bệnh khỏi biến chứng nặng.
Cơ quan y tế khuyến cáo người dân tiếp tục duy trì các biện pháp phòng dịch cơ bản: Rửa tay sát khuẩn, đeo khẩu trang nơi công cộng và giữ khoảng cách an toàn.
Như vậy, dù biến thể “ve sầu” chưa làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh, sự xuất hiện của BA.3.2 nhắc nhở cộng đồng không được lơ là, nhất là trong bối cảnh Covid-19 vẫn liên tục biến đổi và lan rộng toàn cầu.
