Có nên mua xe diesel vào năm 2026?

Trong nhiều năm, động cơ diesel từng là lựa chọn mặc định cho những ai muốn tiết kiệm chi phí nhiên liệu. Tuy nhiên, quan điểm của công chúng về loại động cơ này đã thay đổi mạnh mẽ trong thập kỷ vừa qua.

Tại Anh, cách đây khoảng mười năm, xe chạy dầu chiếm tới 50% lượng tiêu thụ xe mới. Đến năm 2025, con số này giảm xuống chỉ còn khoảng 5%. Dù vậy, với khoảng 11 triệu xe diesel vẫn đang lưu thông, nhiên liệu này chưa biến mất hoàn toàn.

Câu hỏi đặt ra là liệu người dùng có nên mua xe diesel vào thời điểm hiện tại. Với thị trường xe cũ, nên lựa chọn mẫu xe nào và làm sao để tránh các khoản phạt liên quan đến những khu vực kiểm soát khí thải? Những yếu tố này đều cần được cân nhắc kỹ trước khi đưa ra quyết định.

Nhiều người thắc mắc vì sao xe diesel từng được xem là phương án “xanh” hơn so với xe xăng, nhưng hiện nay lại bị gắn mác “bẩn” và gây hại cho môi trường. Lý do chủ yếu nằm ở lượng phát thải của các mẫu xe diesel đời cũ.

Dù động cơ diesel thường xả ít khí CO₂ hơn so với động cơ xăng cùng dung tích, chúng lại tạo ra lượng lớn nitơ oxit (NOx) và bụi mịn, hai yếu tố gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.

NOx liên quan đến nhiều bệnh về đường hô hấp như hen suyễn và có thể góp phần hình thành sương mù độc hại hoặc thậm chí là mưa axít.

Bụi mịn PM2.5 cũng nguy hiểm không kém khi có khả năng xâm nhập sâu vào phổi và máu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và ung thư phổi.

Những lo ngại về khí thải diesel thực chất không mới, khi các nghiên cứu về tác động của khí thải phương tiện đã được tiến hành từ những năm 1940. Tuy nhiên, trong giai đoạn châu Âu bùng nổ xe diesel những năm 2000, điều này phần nào bị xem nhẹ.

Tại Anh, chính phủ đặt mục tiêu dừng bán xe mới chạy xăng và dầu vào năm 2035. Dù kế hoạch này có thể thay đổi, điều đó cho thấy xe diesel mới sẽ dần bị loại khỏi các danh mục sản phẩm trong thời gian tới.

Tuy nhiên, hiện chưa có quyết định cấm lưu thông những chiếc xe diesel đang sử dụng hay ngăn cản việc mua bán xe cũ. Nhiều hãng xe cũng đã chủ động loại bỏ tùy chọn động cơ diesel khỏi danh mục của mình, đặc biệt là các dòng xe cỡ nhỏ.

Một số thương hiệu vẫn cung cấp xe diesel, chủ yếu ở phân khúc SUV và xe lớn, nhưng xu hướng chung là chuyển sang hybrid hoặc điện.

Đối với xe diesel đời mới, công nghệ xử lý khí thải đã cải thiện đáng kể mức độ ô nhiễm, đặc biệt với hệ thống AdBlue dùng để giảm khí NOx.

Tuy vậy, những công nghệ này đòi hỏi bảo dưỡng phức tạp hơn. Người dùng phải bổ sung dung dịch AdBlue sau mỗi vài nghìn km và đối mặt nguy cơ hỏng hóc cảm biến, bơm hoặc bộ phun nếu xe vận hành lâu năm.

Bộ lọc hạt (DPF) cũng là một điểm đáng lưu ý. DPF giúp giữ lại bụi mịn nhưng dễ bị tắc nếu xe chỉ chạy quãng ngắn trong phố, khiến động cơ không đủ nhiệt để tự đốt sạch muội.

Một bộ lọc bị nghẹt có thể làm tăng tiêu hao nhiên liệu, giảm công suất và gây hư hỏng nặng, đồng thời chi phí thay thế rất cao.

Vì vậy, xe diesel phù hợp nhất với những người đi đường trường nhiều, thường được xem là lý tưởng khi tổng quãng đường mỗi năm trên 12.000 miles (khoảng 19.000 km). Nếu chủ yếu di chuyển quãng ngắn trong đô thị, các lựa chọn như xe xăng, hybrid hoặc xe điện sẽ hợp lý hơn.

Với thị trường xe cũ, tuổi đời của xe là yếu tố then chốt. Những mẫu xe đạt chuẩn khí thải Euro 6, tức các xe đăng ký từ cuối năm 2015 trở về sau, có mức phát thải sạch hơn đáng kể và thường không chịu các khoản phí tại những khu vực kiểm soát khí thải.

Những mẫu xe cũ hơn có giá hấp dẫn nhưng có khả năng bị hạn chế lưu thông tại các thành phố lớn khi ngày càng nhiều địa phương áp dụng quy định giảm ô nhiễm không khí.

Với người sống ở khu vực không bị ảnh hưởng, đặc biệt tại vùng nông thôn, một chiếc xe diesel cũ vẫn có thể là giải pháp tiết kiệm và hiệu quả.

Tóm lại, dù động cơ diesel không còn giữ vị thế như trước, chúng vẫn phù hợp với một nhóm người dùng nhất định, đặc biệt là những ai di chuyển nhiều trên đường quốc lộ hoặc cao tốc.

Khi lựa chọn đúng nhu cầu và hiểu rõ đặc tính của xe diesel, người dùng vẫn có thể sở hữu một chiếc xe vận hành kinh tế và bền bỉ.