Quảng Trị: Khơi thông loạt chính sách phát triển du lịch tại đặc khu Cồn Cỏ

Kể từ ngày 1/7/2025, đảo Cồn Cỏ trở thành đặc khu, cũng là đặc khu duy nhất trên vùng biển duyên hải Bắc Trung Bộ. Cùng với việc đưa vào khai thác các tuyến tàu cao tốc kết nối Cảng du lịch Cửa Việt với đặc khu Cồn Cỏ đã khiến lượng du khách đến đặc khu này tăng đột biến, đưa Cồn Cỏ trở thành điểm đến du lịch biển đảo hàng đầu tại tỉnh Quảng Trị.

Trong năm 2026, đặc khu Cồn Cỏ đặt mục tiêu đón hơn 12.000 lượt khách, doanh thu ước đạt 18 tỷ đồng. Nhằm giúp các doanh nghiệp, nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh, phát triển du lịch bền vững tại đặc khu này, phóng viên báo Nhà báo & Công luận đã có buổi trao đổi với ông Trần Xuân Anh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND đặc khu Cồn Cỏ xung quanh các cơ chế, chính sách đặc thù tại hòn đảo này.

Ông có thể chia sẻ đôi nét về tiềm năng, lợi thế vượt trội của đặc khu Cồn Cỏ trong việc phát triển du lịch biển đảo hiện nay?

- Cồn Cỏ nằm ở cửa ngõ phía nam Vịnh Bắc bộ, cách đất liền khoảng 17 hải lý, có vị trí đặc biệt quan trọng. Được hình thành từ hoạt động núi lửa nên Cồn Cỏ sở hữu địa hình bazan độc đáo, hệ sinh thái biển - rừng phong phú, đa dạng sinh học... Đây là điều kiện rất thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái, lặn biển, khám phá tự nhiên.

Cồn Cỏ là “đảo anh hùng” gắn với nhiều dấu ấn lịch sử trong bảo vệ chủ quyền biển đảo. Các công trình như: cột cờ Tổ quốc, Đài Tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ đảo Cồn Cỏ, Bến nghè, Hầm quân y, Đài quan sát Thái Văn A… tạo nên sức hút riêng cho loại hình du lịch lịch sử - tâm linh.

Nằm trong “tam giác du lịch biển” của Quảng Trị, Cồn Cỏ cùng với Cửa Việt - Cửa Tùng được định hướng trở thành cụm du lịch biển trọng điểm của tỉnh, tạo liên kết vùng, tăng khả năng thu hút khách.

Khác với nhiều điểm du lịch đông đúc, Cồn Cỏ vẫn giữ được vẻ đẹp tĩnh lặng, hoang sơ - đây chính là lợi thế lớn để phát triển các dòng sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, trải nghiệm thiên nhiên, du lịch xanh.

Sau khi trở thành đặc khu từ 1/7/2025, liệu các nhà đầu tư có tìm thấy các cơ chế, chính sách đặc thù khi đầu tư vào Cồn Cỏ hay không? Nếu có thì đó là các ưu đãi, cơ chế chính sách gì, thưa ông?

- Hiện nay, đặc khu đã hoàn thiện Đề án Phát triển đặc khu Cồn Cỏ mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng - an ninh được Ban Thường vụ Tỉnh uỷ thông qua nội dung trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trong đó, Đề án đề xuất hỗ trợ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng đặc khu Cồn Cỏ và đề xuất các chính sách ưu đãi để kêu gọi đầu tư. Cụ thể, hỗ trợ từ 30-50% chi phí đầu tư hạ tầng dùng chung như điện, nước, xử lý môi trường, viễn thông, giao thông nội đảo cho doanh nghiệp đầu tư vào các ngành mũi nhọn; miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm đầu, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo đối với các dự án đầu tư vào ngành mũi nhọn như du lịch sinh thái biển đảo, hậu cần nghề cá, năng lượng tái tạo và công nghệ số.

Cấp đất không thu tiền sử dụng đất cho các dự án đầu tư phục vụ mục tiêu quốc phòng - dân sự lưỡng dụng, nghiên cứu khoa học, giáo dục - y tế; miễn toàn bộ (thời hạn tối đa 15 năm) hoặc giảm 70 - 100% trong vòng đời dự án đối với các ngành ưu tiên (hạ tầng du lịch, hậu cần kỹ thuật và dịch vụ công, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo...).

Áp dụng cơ chế một cửa, một cửa liên thông cấp đặc khu - tỉnh, rút ngắn tối đa thời gian cấp phép đầu tư, giao đất, xây dựng; tư vấn miễn phí pháp lý, môi trường, đầu tư đối với các doanh nghiệp đầu tư lần đầu ra đảo.

Hiện nay tại đặc khu Cồn Cỏ, đối với việc phát triển du lịch, cần ưu tiên đầu tư các dự án, hạng mục gì thưa ông?

- Đối với Cồn Cỏ, chúng tôi xác định phát triển du lịch phải có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện đặc thù của một đảo tiền tiêu, theo hướng bền vững, không phát triển ồ ạt.

Trước hết, ưu tiên hàng đầu là đầu tư hạ tầng giao thông kết nối giữa đảo và đất liền, trên đảo. Trong đó, tập trung nâng cấp cảng bến, phương tiện vận chuyển và tổ chức tuyến tàu ổn định, an toàn để tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tiếp cận đảo.

Thứ hai, chúng tôi chú trọng hạ tầng thiết yếu phục vụ du lịch, bao gồm điện, nước ngọt, viễn thông và đặc biệt là hệ thống xử lý rác thải, nước thải. Đây là nền tảng quan trọng để vừa phát triển du lịch, vừa bảo vệ môi trường sinh thái của đảo.

Thứ ba, đặc khu định hướng phát triển cơ sở lưu trú theo hướng sinh thái, quy mô phù hợp, ưu tiên các mô hình homestay, bungalow, hạn chế bê tông hóa, giữ gìn cảnh quan tự nhiên.

Thứ 4, chúng tôi hoàn thiện cơ chế chính sách, tập trung kêu gọi, thu hút đầu tư, tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư tâm huyết, có tiềm lực được tiếp cận và nghiên cứu, khảo sát đầu tư tại đảo.

Đồng thời, đặc khu cũng tập trung đầu tư khai thác các loại hình du lịch chính, bao gồm: Du lịch tham quan, nghỉ dưỡng; du lịch sinh thái, khám phá, nghiên cứu khoa học; du lịch lặn biển và tham quan hệ sinh thái san hô; du lịch văn hóa lịch sử, cách mạng; du lịch giải trí.

Ngoài ra, đặc khu cũng quan tâm đến phát triển nguồn nhân lực tại chỗ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong du lịch, từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ và quảng bá hình ảnh điểm đến.

Xin ông cho biết vai trò của tuyến vận tải biển Cửa Việt - Cồn Cỏ đối với việc kéo du khách đến với đặc khu Cồn Cỏ? Hiện nay nhu cầu ra đảo là rất lớn, có thời điểm cháy vé tàu, liệu đặc khu có nên tính đến việc kêu gọi thêm các hãng tàu mới tham gia tuyến vận tải này?

- Tuyến vận tải biển Cửa Việt – Cồn Cỏ hiện nay giữ vai trò đặc biệt quan trọng, có thể nói là “mạch giao thông huyết mạch” quyết định trực tiếp đến khả năng thu hút du khách ra đảo.

Do đặc thù Cồn Cỏ là đảo xa bờ, mọi hoạt động du lịch đều phụ thuộc vào vận tải đường biển. Vì vậy, tuyến tàu không chỉ đơn thuần là phương tiện di chuyển mà còn là “cầu nối” đưa du khách tiếp cận điểm đến.

Về định hướng, chúng tôi cho rằng việc kêu gọi thêm các doanh nghiệp, hãng tàu đủ điều kiện tham gia khai thác tuyến là cần thiết, tuy nhiên phải đi kèm với các tiêu chí chặt chẽ.

Cụ thể là phải đảm bảo an toàn hàng hải, chất lượng phương tiện, năng lực vận hành và phù hợp với quy hoạch phát triển du lịch bền vững của đảo. Cùng với đó, đặc khu cũng sẽ phối hợp để nâng cấp hạ tầng cảng bến, điều tiết lịch trình hợp lý, nhằm vừa đáp ứng nhu cầu của du khách, vừa bảo đảm an toàn và bảo vệ môi trường.

Điều mà đặc khu Cồn Cỏ hướng đến để phát triển du lịch trong dài hạn là gì, thưa ông? Cồn Cỏ cần những điều kiện gì để cất cánh, phát triển bền vững?

- Điều mà đặc khu Cồn Cỏ hướng đến để phát triển du lịch trong dài hạn là phấn đấu đến năm 2030, Cồn Cỏ trở thành một đỉnh trong tam giác du lịch Cửa Việt - Cồn Cỏ - Nhật Lệ trong vùng phát triển du lịch của tỉnh Quảng Trị. Chúng tôi không đặt mục tiêu phát triển đại trà, mà hướng đến du lịch có chọn lọc, khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên, giữ gìn hệ sinh thái và vẻ đẹp nguyên sơ.

Để Cồn Cỏ có thể “cất cánh” và phát triển bền vững, theo chúng tôi cần hội tụ một số điều kiện quan trọng.

Trước hết là hạ tầng phải đồng bộ, đặc biệt là giao thông kết nối, điện, nước ngọt, viễn thông và hạ tầng môi trường. Đây là điều kiện tiên quyết để thu hút du khách và nhà đầu tư.

Thứ hai là các cơ chế, chính sách cần đủ mạnh và phù hợp với đặc thù đảo, tạo môi trường thuận lợi để kêu gọi doanh nghiệp tham gia đầu tư, nhất là trong lĩnh vực du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng chất lượng cao.

Thứ ba là phát triển nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách.

Thứ tư là bảo vệ môi trường và tài nguyên sinh thái biển đảo, xem đây là yếu tố sống còn, đảm bảo phát triển lâu dài, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn.

Xin trân trọng cảm ơn ông!